Oorlog om Ethiopië (1935)

boek-1

Een woord vooraf: De Italianen noemen Abessynie: het laatste onopgeloste probleem van Afrika. In Engeland kent men het bijna uitsluitend als ‘land der slavernij’. En in Frankrijk hoort men, sedert de vriendschap met Rome, dit laatste onafhankelijke rijk van de zwarte werelddeel steeds vaker het ‘tweede Marokko’ noemen. Het is, zoo zegt men, in 1935 precies wat Marokko in 1905 was: een land, waar het staatshoofd nauwelijks gehoorzaamd wordt door zijn vazallen; waar het leger slechts uit ongeordende benden bestaat; waar geen scholen zijn; waar de rechtspraak en een middeleeuwsch karakter draagt en waar alle pogingen tot moderniseering aan buitenlandsch initiatief te danken waren…

Titel: Oorlog om Ethiopië – Auteur: Anton E. Zischka – Uitgever: Het Nederlandse boekhuis Tilburg, 1935

Het gulle continent (1997)

het-gulle-continent

Flaptekst: ‘ Er is iets mis als datgene wat fascinerend is niet langer fascinerend lijkt.’ Ik raak niet gefascineerd door Lodwar, waar het nooit regent, terwijl je elke namiddag, op luttele kilometers van de stad, hele badkuipen uit de hemel ziet plenzen; de goudzoekers worden uit hun tenten gespoeld en de lokale rivier zwelt aan alsof de zondvloed is aangebroken. Niemand stelt daar vragen bij – dat is nu eenmaal altijd zo geweest. Ik wordt niet gefascineerd door de vrouwen die hun onderlip hebben doorboord om er een zwaar sieraad door te trekken, en die me korven proberen aan te praten of hun illegaal vergaarde houtskool. Ik weet niet waar te kijken. Ik wordt niet echt gefascineerd dor de asfaltweg die exact eindigt op de plaats waar de minister woont, geen ene meter verder, al is de elektriciteit – om geen verdenking te wekken, wordt me gezegd – nog enkele kilometers aanwezig.’

Er bestaat alleen nog maar clichés over Afrika, en er is een volstrekt originele reiziger als Rudi Rotthier voor nodig om ons een beeld te schetsen van een continent dat er misschien toch wel beter voor staat dan wij denken.

Titel: Het gulle continent, een reis door Oost-Afrika – Auteur: Rudi Rotthier – Uitgever: Atlas Amsterdam, 1997 ISBN: 90 254 2112 1

Recensie: Deze verhalenbundel bevat vier columns die eerder verschenen in ‘De Morgen.’ De verhalen zijn geschreven naar aanleiding van ervaringen die werden opgedaan tijdens een reis door Oost Afrika. Met gevoel voor humor en al relativerend krijgen we vooral een beeld van de gewone mensen en de dingen die hen bezighouden. Op een verrassende en creatieve manier geeft de auteur blijk van zijn engagement wanneer hij kritische noten zet bij gebeurtenissen die zich onderweg voordoen. Al met al is het een leerzame kennismaking met een immer fascinerend continent. Hoewel hij tijdens de reis liever geen sporen zou na laten, is dit boek toch een onuitwisbaar spoor. Eerder verschenen van deze auteur: Het recht op dwaling, en Kinderen van de krokodil (resp. a.i. 94-28-272-2 en a.i. 95-48-185-0). Een verzorgde uitgave die zeker een aanwinst is binnen een gevoelige categorie; Europeanen over Afrika. De auteur maakt een integere indruk door zichzelf nadrukkelijk niet op de voorgrond te willen plaatsen. Bovendien geeft hij blijk van liefde voor en kennis van dit continent. ‘Het gulle continent’ is zowel interessant voor leken als voor hen die beroepsmatig in Afrika zijn geïnteresseerd.(Biblion recensie, S.M.J. Angenent.)

Op avontuur in Abessinie (1952?)

op-avontuur-in-abbes

We leren het geheimzinnige keizerrijk van de Negus van heel dichtbij kennen. We gaan jagen op allerlei dieren, waarvan we het bestaan nauwelijks kennen. We steken over naar een vogeleiland. We bezoeken dorpen, waar de bewoners in zeer primitieve omstandigheden leven. En als we het boek uit hebben is het alsof we werkelijk in Abessinië zijn geweest.

Titel: Op avontuur in Abessinie – Auteur: Helmut Knorr – Uitgever: Bosch&Keuning Baarn, 1952?)

Abbessynie, Het land, het volk en zijn geschiedenis (1935)

abessinie

Inleiding …Naast de fragmentarische gegevens uit krantenberichten, artikelen, reisbeschrijvingen en film wil dit trachten eenige kennis bij te brengen van het voorkomen van het land, van de rumoerige geschiedenis die zich op dezen bodem heeft afgespeeld en van de godsdienstige, politieke, maatschappelijke en cultureele toestanden, waaronder de bewoners leven. Natuurlijk kon op de talrijke problemen niet diep worden ingegaan, maar aangestipt zijn er vele, om den lezer in staat te stellen, achter de veelheid der feiten iets aan te voelen van de leidende gedachte…

Titel: Abessynie, het land, het volk en zijn geschiedenis – Auteur: A Broekhuizen – Uitgever: W.J. Thieme & Cie 1935

De roofvogels (1997)

de-roofvogels

Flaptekst: De roofvogels is een sublieme avonturenroman van meesterverteller Wilbur Smith waarin we kennismaken met een vroege generatie van het illustere geslacht Courteney.

Het is 1667. Sir Francis Courteney en zijn zoon Henry ‘Hal’ patrouilleren met hun gevechtskarveel voor de kust van kaap Agulhas in het zuiden van Afrika. Ze liggen te wachten op een met schatten beladen galei van de verenigde Oost-Indische Compagnie, die terugkeert uit de Oost. Zo begint een avontuur dat hen voert van de nederzetting De Goede Hoop, op de zuidelijkste punt van het continent, naar de grote Hoorn van Ethiopië in het verre noorden – en dat alles in een periode waarin het internationale zeerecht nog piraterij, verkrachting en moord toelaat…

Titel: De roofvogels – Auteur: Wilbur Smith – Uitgever: De boekerij Amsterdam 1997 – ISBN: 90 225 4173 8

Recensie: In 1667 verovert het Engelse kaperschip de Lady Edwina een Hollands galjoen met schatten uit Oostindië. De vrede tussen Engeland en de Republiek blijkt echter al getekend en de bemanning wordt door de gouverneur van Kaap de Goede Hoop voor piraterij vervolgd. De zoon van de Engelse kapitein ontsnapt met een paar getrouwen, maakt een schip buit op een andere piraat en zeilt naar Ethiopië om de christelijke keizer bij te staan in diens strijd tegen de oprukkende Islam. Nadat de jonge troonopvolger en de Heilige Graal uit handen van de moslims zijn bevrijd, is Henry Courteney’s roeping volbracht. De roofvogels is van begin tot eind een avonturenroman met goeden, zeer goeden, kwaden en zeer kwaden. Wat de roman boven de rest van dit genre verheft, zijn de karaktertekeningen en -ontwikkelingen -alleen de nymfomane, sadistische gouverneursvrouw is m.i. wat karikaturaal en de omslag van de eervolle kolonel Schreuder tot twistzoeker is niet zo geloofwaardig- en de aandacht voor historische en geografische détails. Ik mis bij een zo overtuigend gebracht boek over een zo onbekend onderwerp wel een overzicht van historische feiten en fictie. Een kaart is er wel. De vertaling is vlot. Normale druk. (Biblion recensie, Catharina B.E. de Koster-Schneider.)

De weg naar het Avondland (2011)

de-weg-naar-het-avondland

Flaptekst: Eeuwenlang waande Europa zich superieur. In het verlichte Avondland, zo vonden we, had de menselijke beschaving haar toppunt bereikt. Maar vandaag lijkt het zelfvertrouwen te wankelen, en ook in de rest van de wereld liggen westerse waarden en idealen onder vuur. Welke aantrekkingskracht gaat er nog uit naar het oude continent? Op zoek naar een antwoord maakte Jan Leyers een lange reis van Ethiopië naar Europa, van het land waar het menselijke avontuur begon naar de plek waar hijzelf vandaag woont.

De weg naar het Avondland is het indringende en meeslepende verslag van een tocht door woestijnen en miljoenensteden, door arme en rijke landen, door democratieën en dictaturen. Jan Leyers beschrijft hoe mensen langs de route naar hun verre neven uit Europa kijken, waar ze het Westen om benijden en welke westerse verworvenheden ze liever aan zich voorbij zien gaan. Tegelijk ontdekt hij wat wijzelf zijn kwijtgespeeld op onze lange weg naar het Avondland.

Titel: De weg naar het Avondland, een reis van Ethiopië naar Europa – Auteur: Jan Leyers – Uitgever: van Halewyck 2011 – ISBN:978 94 6131 001 9

Recensie: Aangename aanvulling op de gelijknamige documentairereeks van Canvas en VPRO, die op zoek gaat naar de oorsprong van de mensheid. Het verhaal start in het natuurhistorisch museum in Addis Abeba, waar het stoffelijk overschot van de oudste vrouw ter wereld ligt. Hoewel we allemaal van haar afstammen, zijn we door omzwervingen van elkaar afgedwaald, en het is net die afstand die de auteur wenst te begrijpen. Wat kunnen die vreemde culturen ons bijbrengen? Een grondige dosis zelfreflectie is nodig. De reis leidt ons van Ethiopië naar Egypte, Israël, Turkije, Rusland en Oost-Europa, en uiteindelijk naar België. Interviews met de lokale bevolking tonen mogelijke voedingbodems aan voor latere hervormingen, maar geven tegelijkertijd een pessimistisch beeld van de toekomst. In elk land merken we een markant verschil tussen het jeugdig enthousiasme en de oude garde. De auteur vreest dat het Westen een stervende beschaving is door een gebrek aan zelfreflectie. Zijn reportage is een oproep tot zelfreflectie en leren van anderen. Een vlot geschreven boek, verlucht met kaartjes en mooie reisfoto’s in kleur. (Redactie Vlabin-VBC)

Bob Geldof – De popster die miljoenen Ethiopiërs redde van de hongerdood (1990)

bob-geldof

Flaptekst: Bob Geldof, weinig beloftevol als jongeman, werd een popster. Dank zij een combinatie van gezond verstand en vasthoudendheid overwon hij de gevaren van de roem, om een van de meest aantrekkelijke persoonlijkheden van onze tijd te worden. Net als wij trok hij zich het lot aan van Ethiopië. Hij trad in aktie. Maand na maand werkte hij zich kapot, elk uur van de dag (en vaak van de nacht!) om Band Aid mogelijk te maken. Daarna kwam Live Aid, de grootsere hulpaktie, het concert waarin hij de sterren uit de popwereld bijeenkreeg voor Ethiopië. En toen ook dat achter de rug was, zocht hij naar de meest efficiënte manier om het verzamelde geld te verdelen. Toch blijft hij een schuchter en eerlijk man, nog steeds verliefd op zijn muziek, nog steeds vol afkeer van schijnheiligheid…maar met de voldoening dat enkele miljoenen mensen die met de dood waren bedreigd, leven en hopen.

Titel: Bob Geldof – De popster die miljoenen Ethiopiërs redde van de hongerdood – Auteur: Charlotte Gray – Uitgever: Infodok/NBLC 1990 – ISBN: 90 6252821 – Serie: Mensen voor mensen.

Wat hebben we weer genoten (2012)

wat-hebben-we-weer-genoten

Flaptekst: Wat hebben we weer genoten is een verslag van een tocht door de Hoorn van Afrika, Reizend per boot, bus en pick-up truck door Sudan, Ethiopië, Somalieland Djibouti en Eritrea ontmoet Vloemans enkele spelende ramptoeristen, Ethiopische intellectuelen en vraagt hij zich af waarom schrijvers als Evelyn Waugh en Gustave Flaubert door deze streken aangetrokken werden.

Wat hebben we weer genoten is een persoonlijke impressie, maar analyseert ook de romantiek van reisgidsen en de universele verlangens van de reiziger. Het is een boek voor iedere lezer die zich niet wil laten leiden door de highlights uit de Lonely Planet en die, onderweg of thuis op de bank, de pijnlijke dilemma’s van reizen onder ogen wil zien.

Titel: Wat hebben we weer genoten – Auteur: Pepijn Vloemans – Uitgever: Em. Querido’s Uitgeverij BV, 2012 – ISBN:978 90 214 4260 0

Recensie: Over ‘Wat hebben we weer genoten’ denk je qua titel dat het om een doorsnee reisverhaal gaat. Maar nee, het is eerder een onderkoeld relaas van wat reizen met een vaag doel, zonder voorbereiding, teweegbrengt. Vloeimans blijkt een meester in het vertellen over eigen gevoelens die hij paart aan reizigers die hem voorgingen. Hij doet dat met een gevoel voor humor die verrast: van ironisch tot cynisch. Zijn boek is een vertelling van de wens om naar Sudan te reizen en heel weinig van het land of de bevolking te weten. Zijn relaas kluistert je; het is typisch zo’n boek dat je in een ruk uitleest. Zeker voor rugzakreizigers die massatoerisme willen mijden, is dit boek een belevenis. Citaat: ‘Georganiseerd reizen is georganiseerde verveling’ of, in de voetsporen van Thesinger, ‘reizen is zelfkastijding’. En ‘reizen is een aardige ontsnapping aan de logica van comfort’. ‘Wat hebben we weer genoten’ is daardoor alleen al een absolute aanrader. Met getekende kaartjes in zwart-wit. (Drs. F.A.M. Welman)

De Hoorn van Waanzin (1992)

de-hoorn-van-waanzin

Flaptekst: De wezenloos wachtende vluchtelingen in geïmproviseerde kampen, de struggle for live bij de voedselbedelingen, de hulpverleners met een grote inzet en schaarse middelen…Soms laten mediabeelden een flits zien van het drama in de Hoorn van Afrika. We kijken er gegeneerd naar, begrijpen het niet.

Els de Temmerman, een jonge Vlaamse journaliste en zelf gedurende een jaar hulpverlener in een Soedanees vluchtelingkamp, trok naar dit verdoemde gebied waar geen enkele verslaggever wil komen en riskeerde haar leven om de waarheid te achterhalen. Als een der eersten berichtte ze de wereld over de val van dictator Syad Barre in Somalië. Ze richtte de aandacht op de ongebreidelde wapenhandel, de religieuze tegenstellingen tussen moslims en christenen, de westerse hongerindustrie, de minder fraaie rol van internationale hulporganisaties. Ze praatte met regerings- en rebellenleiders en ontwarde het kluwen van de zinloze conflicten.

Deze indringende en beklemmende reportage brengt de hel van de Hoorn nabij, geeft duizenden slachtoffers een naam, een stem en een geschiedenis…

Titel: De Hoorn van Waanzin, Soedan, Ethiopië, Somalië – Auteur: Els de Temmerman – Uitgever: Davidsfonds Leuven, 1992 – ISBN: 90 6152 773 2

Recensie:Het boek van de bekende Vlaamse journaliste geeft een onthutsend en inzichtelijk beeld van de moedeloze economische, sociale en menselijke situatie in de landen van de Hoorn van Afrika: Soedan, Ethiopië en Somalië. Het met veel kleurenfoto’s geïllustreerde verhaal probeert de achtergronden van de toestand in dit gebied naar voren te halen. Het toont verbaal de gezichten achter de ondervoeden, hulpelozen, rebellen, soldaten, profiteurs, vluchtelingen en de hulpverleners op een adequate en invoelbare wijze en geeft op indrukwekkende wijze reliëf aan een wanhopige situatie die in westerse kranten slechts af en toe met een hoogtepunt aan de orde komt. Na een inleiding behandelt de schrijfster eerst de Soedan, dan – korter – Ethiopië, en daarna de waanzin in Somalië. Achtergrondinformatie over de drie landen gaat aan de hoofdstukken vooraf. Het boek besluit met een geschiedkundig overzicht en een bibliografie. Geschikt en leesbaar voor elke belangstellende in deze regio.(Biblion recensie, F.C. van Leeuwen.)

Van de Roode Zee naar den Blauwen Nijl (1926)

rosita-1

Voorwoord: Dit is geen boek over Abyssinie; Het is slechts het verhaal van mijn tocht, met den filmoperateur Harald Jones, door woestijnen en oerwouden, langs rivieren en over bergen, op zoek naar filmonderwerpen – elfhonderd mijl, op muilezels afgelegd in drie maanden tijds, het verhaalt tevens van onze avonturen, nu een ernstig, dan weer onbeteekenend, van wat wij hoorden en deden tusschen de Roode Zee en den Blauwen Nijl; van Abyssinie geeft het slechts onze indrukken, zooals we dit land zagen vanuit onze tent en ons muilezelzadel. Rosita Forbes.

Titel: Van de Roode Zee naar den Blauwen Nijl – Abyssinische reisavonturen – Auteur: Rosita Forbes – Uitgever: EM. Querido’s uitgeversmaatschappij Amsterdam, 1926

Ethiopië internationaal slagveld (1977)

ethiopie

Flaptekst: De voortdurende stroom van – vaak tegenstrijdige – berichten uit Ethiopië maakt het niet gemakkelijk om een oordeel te vormen over de situatie daar. De tijden van weleer, toen Haile Selassie een nog ogenschijnlijk rustig keizerrijk onder zijn hoede had, zijn definitief voorbij. De feodale heersers zijn met de keizer van het toneel verdwenen. Aan de macht is nu een raad van militairen, de Derg, die zich aan het hoofd heeft gesteld van de Ethiopische revolutie. De sympathie die in het buitenland bestaat voor het nieuwe ‘ progressieve’ bewind lijkt meer gebaseerd op de propaganda van de militairen dan op de werkelijkheid. De revolutionaire volksbeweging georganiseerd in de EPRP en andere demokratiese organisaties, werd gedwongen ondergronds te gaan; geen maatregel wordt door het nieuwe bewind geschuwd om zijn gezag te doen gelden. Tegelijkertijd is er in de provincie Eritrea al jarenlang een afscheidingsbeweging aktief, waardoor het behouden van Eritrea als Ethiopische provincie voor de Derg een prakties verloren zaak is. Met de machtswisseling is Ethiopië veranderde ook het invloedspatroon van de supermachten, die vanzelfsprekend ook in deze strategies gelegen Hoorn van Afrika zijn geïnteresseerd. Alle veranderingen in Ethiopië brachten met zich mee, dat buurland Somalië een nieuwe kans zag om nu via gewapende interventie aanspraken op grote delen van Ethiopië, waaronder de Ogaden-woestijn, kracht bij te zetten. Met steun van het Somaliese leger opereert het West-Somaliese Bevrijdingsfront suksesvol in een groot deel van Ethiopië. Niet alleen de afscheidingsbewegingen, maar ook de wirwar van buitenlandse bemoeienissen maakten van dit deel van de wereld een chaos. Een verheldering daarvan is daarom dringend noodzakelijk.

Titel: Ethiopië internationaal slagveld – Auteur: Peter Custers – Uitgever: Ordeman Rotterdam, 1977 – ISBN: 90 6330 033 6

Ethiopië, Betam konjo (2018)

Betam-Konjo

Flaptekst: Na 33 jaar zet de auteur samen met haar man en vrienden weer voet op Ethiopische bodem. Ze reizen door het noorden en het zuiden van het veelzijdige land. Er wordt opnieuw kennis gemaakt met ‘Het land van de verbrande gezichten’.

In het noorden varen ze op het Tanameer en bezoeken het eiland Zeghe, ze bewonderen de Tis Isat, lopen rond in de Koningsstad in Gondar en zijn onder de indruk van de serafijnenkopjes in de Debre Birhan Selassie kerk, nemen een kijkje bij de Falasha’s en spotten de Gelada-baboon, de Walia ibex en de Simien fox in het Simien National Park. In Aksum wordt het Stèleveld, de Maryam Tsyson kathedraal en meer bekende en onbekende bezienswaardigheden bekeken. Het Debre Damo klooster wordt aangedaan; de rots kerken in Tigré bekeken en ze begeven zich in de mysterieuze sfeer van het ‘achtste wereldwonder’ in Lalibela. In het zuiden is het genieten op en om de meren met de prachtige vogels, krokodillen en Nijlpaarden. Daarnaast worden verschillende bevolkingsgroepen en stammen zoals: Rastafari, Sidama, Borana, Konso, Hamar, Banna, Mursi, Dorze enzovoort met een bezoekje vereerd. Ook worden herinneringen opgehaald; zij bezoeken de  Metahara Sugar Factory en omgeving waaronder het Awash National Park en maken opnieuw kennis met de bevolkingsgroep Afar.

Betam Konjo is de herziene druk van het eerder verschenen boek Konjo Nö! Het verhaal is aangepast en uitgebreid en de info is vernieuwd en geactualiseerd. Betam Konjo is een boek voor reizigers die graag lezen en voor lezers die graag reizen maar ook voor lezers die meer willen weten over het oeroude land Ethiopië. Het is een compleet geheel en bevat: een interessant en boeiend reisverhaal, uitgediepte thema’s, achterliggende geschiedenis en legenden, beschrijvingen van volkeren, weetjes, praktische informatie en tips.

Titel: Ethiopië Betam konjo – Auteur: Ine Andreoli – Uitgever: Mosae Mondo Maastricht, 2016 – ISBN: 978 90 8666 392 7

Recensie: De auteur die van 1967-1970 vanwege haar mans werk in Ethiopië woonde, bleef altijd verlangen naar Ethiopië, maar bezoekt het land pas weer begin 21ste eeuw. Haar latere belevenissen tekent zij op in het boek ‘Konjo Nö! Ethiopië, een belevenis’ (2004). Inmiddels is dit boek herzien en kan de lezer genieten van een herziene versie ‘Betam konjo’ (=’heel mooi’): het verhaal is uitgebreid en aangepast en de informatie geactualiseerd. De auteur neemt je in haar reisverslag mee naar diverse steden, dorpen, nationale parken, culturele pracht en gastvriendelijkheid en bezoekt ook nog haar vroegere woonomgeving. En passant krijgt de lezer veel interessante informatie over de bonte mengeling van volkeren, de natuurpracht, gewoontes, gebruiken en geloof. Ongeveer dertig kleurenfoto’s, een kaart en bijna vijftig pagina’s met wetenswaardigheden, tips en praktische informatie completeren dit boek. De auteur schreef talloze boeken, waaronder diverse boeken over Ethiopië. Een prettig leesbaar reisverslag, informatief en interessant voor degenen die het willen bezoeken of die in het land geïnteresseerd zijn, maar zeker ook voor degenen die al in Ethiopië geweest zijn. (NBD/Biblion – Babette Hagedoren)

Het schild met de leeuwenmanen (1980)

het-schild-met-de-leeuwenmanen-1

Flaptekst: De boerderij, zijn moeder en zijn zusje verbrand. Zijn vader opgehangen. Dat vindt de herdersjongen Fekreh als hij thuiskomt. Volgens het recht van zijn land (Ethiopië) zal hij wraak nemen op de daders. Maar zijn tocht voert hem van de ene oorlog in de andere. Oorlogen van prinsen onderling, oorlog tegen de Italianen. En op het eind van zijn leven – een mislukte opstand tegen keizer Haile Selassie – wordt Fekreh van soldaat een guerrillastrijder in Eritrea.

Deze ware gebeurtenissen, vooral van de laatste jaren, rond de ‘eeuwige soldaat’ Fekreh maakte Elly van Wijmen (die in een Ethiopische familie trouwde) van dichtbij mee.

Titel: Het schild met de leeuwenmanen – Auteur :Willy van Wijmen – Uitgever: Leopold, Den Haag,1980 – ISBN: 90 258 4781 1

De trein van negus (1996)

de-trein-van-de-negus

Flaptekst: Hij ontspoort, stort in een ravijn en wordt soms beroofd en beschoten door rebellen en rovers – de Ethiopische trein is ongetwijfeld de meest waanzinnige trein ter wereld en ook de gevaarlijkste. Desondanks moet deze ‘trein van negus’ zogenoemd omdat negus Menelik hem ooit bij de Fransen bestelde, elke dag het traject Addis-Abeba – Djibouti afleggen, dwars door het christelijke Ethiopië, dat lange tijd gesloten is geweest voor buitenlanders en ondanks de revolutie die er heeft plaats gevonden een geheimzinnig land blijft, waar de invloed van het Westen bijna nihil is. Patrick Forestier ontmoet tijdens zijn expeditie per trein mensen die een leven leiden waarvan men zou denken dat het niet meer bestaat. Op zijn reis in het voetspoor van Arthur Rimbaud en Henry de Monfreid ontdekt de auteur dat er in het Harargebergte en in de Ogadenwoestijn sinds de vorige eeuw niet echt iets veranderd is. Van Addis-Abeba tot aan de oever van de Rode Zee laat Patrick Forestier ons, niet zonder gevoel voor humor, een boeiend avontuur beleven.

Titel: De trein van negus – Auteur: Patrick Forestier – Uitgever: Atlas Amsterdam, 1996 – ISBN: 90 254 0977 6

Recensie: Zeg in Addis Abeba dat je met de Djiboutisch-Ethiopische spoorweg wilt reizen, en je wordt voor gek verklaard. De lijn werd in 1911 door de Fransen aangelegd, is 782 km lang, en voert vanaf 2348 m hoogte (Addis) door hoogvlakten, gebergten en woestijnen naar de oever van de Rode Zee. De trein stopt om de vreemdste redenen, wordt beschoten, vervoert geiten binnen en op het dak, iedereen verkeert in de lichte roes van het qat-kauwen, enz. De tocht is bizar, het verslag ervan wel aardig voor wie het land een beetje kent. Maar de stijl (door de vertaling, misschien?) plaatst de lezer vaak voor raadsels (‘de chauffeur van de trein’; ‘posters van Oromo vrouwen met kleine borsten; twee daarvan (sic) tonen een Afar-vrouw en een Ethiopische’ = drie volkeren; ‘Jammer dat ik niet naar A. kon gaan. Daar kreeg ik alle tijd voor, want…’; een meer krijgt in één alinea twee namen). Zulke verwarrende combinaties komen voortdurend voor. Het verhaal is vanuit Franse optiek geschreven, bevat veel informatie en ontmoetingen, maar opvallend weinig humor.(Biblion recensie, Jan Rijsterborgh.)

Een Honger (2015)

een-honger

Flaptekst: Studente Aurélie Lindeboom krijgt de schrik van haar leven als haar geliefde volkomen onverwacht gearresteerd wordt. Hij, de bekende ontwikkelingswerker Alexander Laszlo, zou een van zijn Ethiopische adoptiekinderen hebben misbruikt. Heeft Aurélie werkelijk meer dan een jaar het bed gedeeld met een man die, zonder dat zij het wist, pedofiele voorkeuren had?

Bijna tien jaar later is ze moeder van een jonge dochter en werkzaam als journaliste. Dan benadert Laszlo haar opnieuw, met een voorstel dat ingrijpende gevolgen zal hebben.

Titel: Een honger – Auteur: Jamal Ouariachi – Uitgever: Querido’s 2015 – ISBN: 978 90 214 5679 9

Recensie: Deze vuistdikke roman is de vierde na ‘De vernietiging van Prosper Morèl’ (2010)*, ‘Vertedering’ (2013)** en ’25’ (2013)***. Een rijke moderne roman, zonder twijfel Ouariachi’s (1978) meesterproef, waarover de pers unaniem lovend is. Door het sociale thema, de aanpak en vorm (verschillende stijlen – pastiches van bekende schrijvers – en verhaallijnen) ligt de vergelijking met ‘Max Havelaar’ voor de hand. Tot haar verbijstering wordt Aurélie Lindebooms geliefde, de ontwikkelingswerker Alexander Laszlo, gearresteerd voor kindermisbruik. Tien jaar later, Lindeboom is inmiddels getrouwd, moeder en werkzaam als journalist – vraagt Laszlo haar zijn biografie te schrijven. Zij stemt, ondanks haar afkeer van Laszlo’s pedofiele praktijken, toe. De persoon van Laszlo is gebaseerd is op de Nobelprijswinnaar en veroordeelde pedoseksueel Daniel Carleton Gajdusek. In feite onderzoekt Ouariachi het taboe pedofilie door het vanuit verschillende gezichtspunten en vertelperspectieven te beschrijven. (Jan van Bergen en Henegouwen)

Aan de oever van de woestijn (1992)

aan-de-oever-van-de-woestijn

Flaptekst: In dit boek gaat u op ontdekkingsreis door acht landen van de Sahel. Hoe was het er vroeger – voor de hongersnoden? Hoe is het er nu? Tientallen mensen vertellen hun levensgeschiedenis. Van goed en slechte tijden. Van honger en hulpvaardigheid. Van vluchten voor oorlog en droogte en van wederopbouw. Maar vooral van doorzetten, soms met de moed der wanhoop.

Aan de oever van de woestijn is een unieke verzameling van persoonlijke, mondelinge getuigenissen. Over landbouw in extreme omstandigheden. Over de veranderende ecologie en het roeien met de riemen die men heeft. Over verschillen tussen generaties en tussen culturen. De gevarieerdheid en het karakter van de verhalen, anekdotes, meningen en informatie maakt het boek tot een fascinerend geheel voor een ieder die geïnteresseerd is in Afrika en in mondelinge overlevering. Een pakkend boek over veerkracht en vindingrijkheid van de Sahelbewoners.

Titel: Aan de oever van de woestijn – Auteur: Nigel Cross/Rhiannon Barker – Uitgever: Jan Mets/Novib, 1992 – ISBN: 90 5330 060 0

Recensie: Tussen 1989 en 1990 werden, in het kader van een oral history project van de Engelse vrijwilligersorganisatie SOS Sahel, meer dan 500 interviews afgenomen onder Sahel bewoners, in de plaatselijke talen, van Mauretanië tot Ethiopië. Gewone mannen en vrouwen die een groot deel van deze eeuw hebben meegemaakt vertelden van hun eigen leven. In de afgelopen twintig jaar hebben in hun gebied grote klimaatsveranderingen plaatsgevonden. Daarmee gingen volksverhuizingen gepaard, culturele verschuivingen, generatieconflicten. In deze interviews uit acht landen komen traditionele landbouw-, veeteelt- en vismethodes aan de orde, pachtstelsels, waterbeheer, woestijnvorming, familieverhoudingen, ziektebestrijding, vindingrijkheid en doorzettingsvermogen, telkens ingebed in het kader van een persoonlijk levensverhaal. Dit boek geeft een selectie van die verhalen, voorafgegaan door een uiteenzetting van de gebruikte interviewtechniek. Twee woordenlijsten, een van lokale woorden en een met botanische namen, lokaal en officieel, alsook een korte verwijzing naar literatuur over de Sahel besluiten het boek. Boeiend en toegankelijk voor een breed publiek. (Biblion recensie, J. Heijke.)