Harari-vrouwen

 

De vrouwen hebben een bepalende rol in de Harari-cultuur. Zij leiden een krachtig en zichtbaar sociaal leven. Zij domineren de markt, zorgen voor de sfeer bij sociale gebeurtenissen en houden de traditionele kleurige klederdracht in ere. De vrouw is niet verplicht om de traditionele islamitische sluier te dragen. Ze heeft veel invloed op haar man, die veelal haar wensen opvolgt. Ze werkt hard en zorgt er samen met haar man voor dat er dagelijks brood op de plank ligt.

harari
harari6
harari3

Wat is Qat?

 

Qatha edulis, in de volksmond, qat, is een slanke, rechte boom die zes tot tien meter hoog kan worden. De bomen worden gekweekt voor de vijf tot tien centimeter lange getande ellipsvormige bladeren. Zij lijken qua vorm op een laurierblad. De bladeren bevatten een stimulerend middel met een amfetamine verwant effect. In de streek rondom Dire Dawa en Harar liggen vele terrasplantages met qat tegen de hellingen aan.

day1

De qatbladeren worden niet doorgeslikt maar gekauwd en net als pruimtabak tegen de binnenkant van de wang tot een bal gevormd. Het bittere sap dat daardoor vrij komt wordt doorgeslikt. De stimulerende werking is snel merkbaar. De gebruiker wordt actief, moeheid en honger verdwijnen en praten, lijkt vanzelf te gaan. Veelal wordt het gecombineerd met veel drinken om de rauwe keel enigszins te verzachten. Het verbruik veroorzaakt een hogere bloeddruk, een snellere hartslag en ademhaling waarvan de verhoogde bloeddruk tot drie uur na het kauwen kan aanhouden. Na de kick wordt het qatsap via transpiratie uitgescheiden, de gebruiker voelt zich moe, niet lekker en neerslachtig. Het is op de lange duur schadelijk voor de gezondheid; overmatig gebruik kan maag/darmklachten, slijmvliesontsteking, hoge bloeddruk, lever cirrose, tumoren in de mond, hartinfarct en bruine tanden veroorzaken.

Vroeger werd alleen door oudere mannen qat gekauwd, voornamelijk in de moslimcultuur. Het hoorde bij de geloofsbelevenis; stimulerende middelen bevorderen de meditatie en het gebed. Tegenwoordig gebruikt iedereen in Ethiopië, die dit wil en kan betalen, ook vrouwen en jongeren. Het is een wettige en officiële handel geworden waar veel geld in om gaat. Op de markten in Dira Dawa en Harar wordt het verhandeld. De takjes met de bladeren worden per bundeltje verkocht. Het wordt aangeboden in bananen- en ensetebladeren of in een vochtige doek. De groothandel zorgt voor het vervoer naar Addis Ababa waar het met speciale vliegtuigen wordt geëxporteerd naar Djibouti en Aden. De laatste jaren ook naar andere delen van de wereld.

qat,Ook rijden er ‘snelle’ busjes bestuurd door ‘qat kauwende’ chauffeurs om de qat overal vers te brengen! Helaas zie je, met enige regelmaat,  verongelukte busjes aan de kant van de weg!

Een wijze les van een Argoba-vrouw

 

argoba

In het dorp Koremi maken we een praatje met een groepje vrouwen. De oudere vrouw vraagt aan mij hoeveel kinderen ik heb.

argoba.

Ik vertel dat ik twee kinderen heb.  “O, dat is veel te weinig”, zegt ze.

argoba.,

“Want… er kan er een ziek worden, die kan dus niet werken en God kan beslissen dat hij er een terughaalt, wie zorgt er dan voor jullie oude dag?”

argoba;

Na haar wijze woorden , gaat ze weer verder met haar werk!

De Hyena-man in Harar

 

In het donker, met als enige verlichting de koplampen van twee auto’s, een van een Ethiopische familie en de andere van ons, staan we dicht tegen de auto’s aan. Verder is het aardedonker op het zanderige terreintje dat net buiten de Fallana-poort ligt. Voor ons, in de lichtbundel van de koplampen zit een man. Met kleine pauzes brengt hij een melodieus geluid voort:’Hoeoew, hoeoew’. Verder is het doodstil. ‘Hoeoew’, klinkt het dan weer!

HyenaIedereen houdt zijn adem in: wat gaat er gebeuren? Opeens zien we enkele dansende lichtjes dichterbij komen. De ogen van… Na een paar spannende minuten zien we aan het eind van de lichtstraal iets bewegen. Dan verschijnt er in de lichtbundel, volledig in het licht, een hyena. Er volgen er steeds meer. De hyena-man praat op een zangerige toon met de hyena’s en gooit een stuk vlees naar ze toe.

hyena1Oplettend, af en toe aarzelend komen ze voorzichtig dichterbij. Plotseling is het schouwspel geopend: de hyena’s lopen dichtbij de man. Hij voert ze vlees, ze blijven onrustig heen en weer lopen. In tegenstelling tot hen staan wij allemaal doodstil tegen de auto’s aan, volledig in de ban van de vertoning.

hyena2

De hyena-man pakt een puntige stok en steekt er een stukje vlees aan. Het uiteinde van de stok gaat in zijn mond. De grote hyena komt bijna mond aan mond met hem, en trekt het vlees met zijn vlijmscherpe, glinsterde tanden met een ruk van de stok. Bizar!

hyena3

Foto’s: ©Lou Andreoli

Lees verder o.a. over de oorsprong van dit gebruik in mijn boek : eth.1   

Ethiopië, ongekend anders!

 

 

Argobe-vrouw

Argobe4

Kleurrijke kleding…westers t-shirt gecombineerd met de traditionele kleding.

Argobe6

Nog even doen alsof ik niets in de gaten heb!!

Argobe 7

Ik wist het wel hoor dat je een foto van mij maakte!! (Wij vragen altijd toestemming om te fotograferen en laten het resultaat zien) Foto’s: ©Ine Andreoli

Koremi

Argobe huizen2

Deze bijzondere huizen zijn te vinden in het dorpje Koremi

Argobe huizen 1

In tegenstelling tot de meeste huizen in de omgeving van Harar, zijn de oude stenen huizen hier ongeverfd en onbewerkt.

Argobe huizen

Foto’s: ©Lou Andreoli 

 

Qat, een geliefd product

 

qat;1  Aan de rand van het stadje Harar wordt de verse qat uitgeladen.

qat;3

Qat is een felbegeerd en een gewaardeerd stimulerend middel.

qat;4

Overal in Ethiopië wordt in toenemende mate op de bladeren gekauwd. In het verleden was het voorbehouden aan bejaarden ter verlichting van hun ouderdomskwalen en aan de geestelijken die daardoor langer en intensiever konden bidden. Nu zie je mensen van alle leeftijden het stimulerende blad kauwen. De verslaving ontwricht vele gezinnen en maakt veel kapot. Bovendien gaan steeds meer boeren qat verbouwen. Dit gaat ten koste van de andere gewassen, zoals koffie en andere producten die essentieel zijn voor de bevolking.

Harar

Harar

Een leuk, ondeugend jongetje wordt door zijn moeder tot de orde geroepen. Foto:©Lou Andreoli

door Ine Andreoli Geplaatst in Harar