Colobus-apen

 

De Colobus ook wel zwart/witte franjeaap genoemd heeft een prachtige zwart-witte vacht met een lange witte franje op de rug. Zijn kop is wit met een zwarte streek die vanaf de ogen naar de bek loopt. Boven op de kop zijn zwarte haren ingeplant als een soort baret. De staart is zwart, lang en heeft een opvallende pluim aan het eind. Ze eten voornamelijk bladeren afgewisseld met fruit en bloesem. Franjeapen hebben slechts vier vingers aan een hand. Ze missen de duim. Soms zit er op de plaats van de duim een klein knobbeltje met een nagel. (Gespot: onderweg van Debark naar Axum.)

Gelada baboon

 

Deze bijzondere bavianen komen alleen in Ethiopië voor. In het Amhaars worden ze che’elada genoemd, wat ‘bloedend hart’ betekent. Ze hebben namelijk op hun borst een lichtroze onbehaarde plek in de vorm van een hart, dat in opgewonden toestand felrood wordt. Het mannetje heeft een opvallende harige schoudermantel. Ze leven langs de rotswanden en steile hellingen van het Simiengebergte en gaan nooit ver weg van de bergkammen. Want ’s nachts gaan ze naar beneden en verblijven, vaak dicht tegen elkaar aan (in verband met de kou) in grotten om de kou te trotseren. Als ’s morgens de zon opkomt klimmen ze weer naar boven. Ze leven in groepen met een dominant mannetje dat waakt over zijn harem en nageslacht.

gelada

 

gelada6Ook bijzonder is dat ze gras eten. Het gras wordt met de handen geplukt terwijl ze op hun billen voortschuifelen.

Struisvogel

 

Struisvogels zijn de grootste vogels die er bestaan. De struisvogel heeft een lange nek en lange, sterke poten. Zijn nek en kop zijn bedekt met korte, haarachtige veren. Het mannetje heeft een zwart verendek, met witte uiteinden van de vleugelveren Het vrouwtje is kleiner en is bruin/grijs van kleur. Met zijn sterke poten kan de struisvogel wel 70 kilometer per uur rennen. Ook gebruikt de struisvogel zijn poten als wapen. Zodra de struisvogel zich bedreigd voelt, trapt hij met zijn sterke poten naar voren. Deze poten lijken meer op een hoef dan op een vogelpoot. Ze hebben namelijk maar twee tenen. Zijn menu bestaat voornamelijk uit gras, wortels, zaden en bladeren. Soms jaagt hij op kleinere dieren, zoals insecten. De struisvogel kan een tijdje zonder water en kan daardoor lang in droge gebieden overleven.

Kniphofia uvaria

 

vuurp

De Kniphofia wordt ook wel Vuurpijl of Fakkellelie genoemd. Ze kunnen tijdens de bloei wel 90 centimeter hoog worden. De bloemen zijn aantrekkelijk voor bijen, vlinders en andere insecten. Gespot in het Simien National Park.

vuurp1

 

Woestijn roos

 

De Desert Rose is te herkennen aan zijn prachtige rozerode bloemen en zijn grote caudex; een gezwollen verbinding tussen de wortels en de basis van de stam. De stam en takken hebben meestal een grijze kleur, maar kunnen ook een groenachtig grijze of bruine kleur hebben. De boom/struik groeit langzaam en kan de hele jaar doorbloeien.

elephant4

woestijn rose1

Timkat, 19/20 januari

 

priester2

Het herdenkingsfeest van de doop van Jezus Christus in de Jordaan door Johannes de Doper, is één van de belangrijkste feesten in Ethiopië. Het begint tegen zonsondergang, trompetten en rinkelende sistra’s, een soort rammelaar, kondigen de processie van priesters aan. Ze lopen onder veelkleurige met goud gestikte paraplu’s, die de hemellichamen symboliseren. De jonge diakens lopen voorop. Ze zijn bedekt met kostbare stoffen en op hun hoofd pronken tiara’s die dikwijls versierd zijn met zilveren hangers. Prachtig bewerkte processiekruisen worden meegedragen. Voor de met doeken bedekte tabot, kopie van de Ark des Verbonds, lopen priesters met wierookvaten. De tabot wordt naar het water gedragen om later door de priesters te worden gezegend.

gelovigen1

’s Nachts om twee uur wordt er een mis opgedragen. Overal zijn toortsen en vuren zodat de hemel fel wordt verlicht. Alle aanwezigen zijn gekleed in het wit. Als de zon opkomt, dompelt de priester een gouden kruis in het water en dooft de heilige kaars, de mensen klappen en juichen. Daarna worden de gelovigen opnieuw gedoopt. Ze worden met water besprenkeld door de priester of springen in het water. Dit resulteert meestal in een massale waterpartij, waar ieder gevraagd of ongevraagd zijn deel krijgt. Na het waterballet wordt de tabot opnieuw in processie met zang en dans teruggebracht naar de kerk. Dit alles ter herinnering aan het doopsel van Christus.

 

Kerstmis in Ethiopië

 

Ethiopië gebruikt de Juliaanse kalender en viert Genna (Kerstmis) op 7 januari.

schilderingen6

Na de vastentijd, die 43 dagen duurt en waar men maar één maaltijd, zonder vlees, zuivel en eieren per dag eet, gaan de christenen in het wit gekleed naar de kerstviering op kerstavond. De viering start om 18.00 uur en eindigt om 3.00 uur. Het hoogte punt is de processie; men loopt drie maal zingend rond de kerk, de priester loopt voorop en draagt de replica van de Ark des Verbond, de christenen volgen met brandende kaarsen.

Verder staat de dag in het teken van de familie, gezellig samen eten en drinken. De mannen spelen het spel Genna, een soort hockey met stokken en ballen. De legende vertelt dat de herders Genna aan het spelen waren toen de engelen de geboorte van Jezus aankondigden. Het eerste officiële spel van het seizoen vindt dan ook plaats op Kerstmis.

ke,

Een ontmoeting in Weyto

 

weytoAls we van Arba Minch naar Turmi reizen stoppen we altijd in Weyto om iets te drinken. Deze keer gingen we op zoek naar de vrouw die we het jaar daarvoor ontmoet hadden om haar de beloofde foto te brengen. Uiteindelijk vonden we haar, ze ging sinds kort, samen met haar zoon, naar school. Ze liet trots haar schoolboek zien!

weyto1De foto vond ze geweldig; ze bleef er naar kijken!

Koereiger

 

De koereiger is een kleine, actieve, witte reiger met een korte, vaak ingetrokken nek. Normaal gesproken is de vogel volledig wit, met een gele snavel en geel/grijze poten maar in de broedtijd kleurt zijn snavel meer naar het oranje, de poten zijn dan ook lichter en er verschijnen oranje veren op de kruin, borst en mantel. Zijn naam dankt hij aan het feit dat hij veelal te vinden is tussen het grazende vee op de weilanden. Grazend vee jaagt namelijk insecten, kikkers, muizen en andere kleine dieren uit hun schuilplaats en die eet de koereiger graag. Je ziet ze dan ook vaak op de rug van een grazend dier staan zodat ze direct kunnen aanvallen.

Ethiopische schilderingen

 

schilderingen3

In de kerken in Ethiopië kom je prachtige schilderingen tegen. Het voornaamste en opvallende kenmerk van de Ethiopische schilderkunst zijn de sterk uitvergrootte ogen. Grote open ogen gelden namelijk als wapen tegen het ‘Boze oog’! Vooral vroeger toen het overgrote deel van de mensen niet lezen en schrijven konden, werd hun kennis van de Bijbel aangevuld met behulp van de muurschilderingen. Met de afbeeldingen, als voorloper van het stripverhaal, werden dingen duidelijk gemaakt. De geschilderde personen worden altijd frontaal weergegeven, zeker het gezicht is (bijna) altijd frontaal. Dit geldt voor de ‘goede’ mensen. Mensen met een boosaardig gedrag, duivel of vijanden worden in profiel geschilderd. Maria heeft op de meeste afbeeldingen uitvergrootte handen, dit stelt haar grootmoedigheid en goedheid voor.

De naam van de schilder werd nooit vermeld. Toen de bekende Ethiopische schilder Afewerk Tekle als eerste zijn naam onder zijn werk zetten en brak met de Ethiopische traditie veroorzaakte dat wel enige opschudding want volgens de traditie was het een vorm van heiligschennis. Wel zie je soms onderaan een schildering een afbeelding van de opdrachtgever of de schenker staan. De oude schilderingen zijn veelal gemaakt op linnen en daarna met stierenbloed en mest op de muren geplakt. Er werden alleen heiligen afgebeeld. Toen Keizer Haile Selassie zich in de St. Georgekathedraal liet afbeelden was dit bijzonder en ongewoon maar niemand durfde daar iets tegenin te brengen. Volgens oud gebruik worden belangrijke schilderingen altijd afgedekt met lappen stof, of geplaatst in een nisje met een luikje ervoor zodat zij onzichtbaar zijn voor oneerbiedige blikken.

Als je een kerk bezoekt zorgt de aanwezige priester dat het doek opzij wordt geschoven zodat je de schildering kunt bewonderen. Soms staan prachtige oude schilderijen achteloos in een donker hoekje, gelukkig worden de Ethiopiërs hoe langer hoe meer bewust van hun prachtige cultuurstukken.

schilderingen

Er verschijnen steeds meer musea waar de kostbare erfstukken bewaard en tentoongesteld worden. Gelukkig maar want er zijn al veel oude Bijbels, manuscripten en andere waardevolle voorwerpen gestolen/verkocht en het land uit gesmokkeld.

Injerra, het hoofdbestanddeel van iedere maaltijd (1968)

 

Het hoofdbestanddeel van de traditionele maaltijd is de injerra, een licht zurige, sponsachtige grote pannenkoek. De pannenkoek wordt gemaakt van plaatselijk graan tef genaamd. Tef wordt hoofdzakelijk in Ethiopië verbouwd. Het is een van de sterkere graansoorten die goed bestand is tegen klimaatschommelingen. Daarbij is de voedingswaarden groot en heeft het een hoog eiwitgehalte. Het tefmeel wordt vermengd met gist en water zodat een beslag ontstaat. Dit blijft uren, soms enkele dagen, staan om daarna gebakken te worden.

ethennisch.4

Onze’ Ethennisch deed het altijd op een speciale manier: Ze plaatste een grote platte schaal van klei, die ze ingesmeerd had met kamelenboter, op een open houtvuurtje.

ethennisch.5Het beslag zat in een grote bak of emmer en met een oud conservenblik werd de juiste hoeveelheid gemeten.ethennisch.3Ze ging in haar typische gehurkte houding voor het vuur zitten. Het conservenblik werd opgepakt en boven haar hoofd geheven en ze begon van buiten naar binnen spiraalsgewijs te schenken, ondertussen zakte haar hand naar beneden, totdat de plaat geheel bedekt was.ethennisch.2Deksel erop…even wachten!!ethennisch.1Bijna klaar!injerraDe injerra moest er een worden met veel blaasjes en bobbeltjes want dan was de kwaliteit optimaal volgens haar. Ze bakte een tot twee keer in de week. Als we flinke rookpluimen in onze achtertuin zagen wisten we dat er een nieuwe voorraad injerra in aantocht was. Foto’s: ©Lou Andreoli (1968)