Berhale

Een drukte van belang

54

Aan de rand van het dorp is het een drukte van belang, zoutkaravanen komen en gaan, de dromedarissen worden bij een gebouw ontlast van hun zoutlast

45

4

5

Qat, een geliefd product

Wat is Qat?

3

Qatha edulis, in de volksmond, qat, is een slanke, rechte boom die zes tot tien meter hoog kan worden. De bomen worden gekweekt voor de vijf tot tien centimeter lange getande ellipsvormige bladeren. Zij lijken qua vorm op een laurierblad. De bladeren bevatten een stimulerend middel met een amfetamine verwant effect. In de streek rondom Dire Dawa en Harar liggen vele terrasplantages met qat tegen de hellingen aan.

De qatbladeren worden niet doorgeslikt maar gekauwd en net als pruimtabak tegen de binnenkant van de wang tot een bal gevormd. Het bittere sap dat daardoor vrij komt wordt doorgeslikt. De stimulerende werking is snel merkbaar. De gebruiker wordt actief, moeheid en honger verdwijnen en praten, lijkt vanzelf te gaan. Veelal wordt het gecombineerd met veel drinken om de rauwe keel enigszins te verzachten. Het verbruik veroorzaakt een hogere bloeddruk, een snellere hartslag en ademhaling waarvan de verhoogde bloeddruk tot drie uur na het kauwen kan aanhouden. Na de kick wordt het qatsap via transpiratie uitgescheiden, de gebruiker voelt zich moe, niet lekker en neerslachtig. Het is op de lange duur schadelijk voor de gezondheid; overmatig gebruik kan maag/darmklachten, slijmvliesontsteking, hoge bloeddruk, lever cirrose, tumoren in de mond, hartinfarct en bruine tanden veroorzaken.

q2

Overal in Ethiopië wordt in toenemende mate op de bladeren gekauwd. In het verleden was het voorbehouden aan bejaarden ter verlichting van hun ouderdomskwalen en aan de geestelijken die daardoor langer en intensiever konden bidden. Nu zie je mensen van alle leeftijden het stimulerende blad kauwen. De verslaving ontwricht vele gezinnen en maakt veel kapot. Bovendien gaan steeds meer boeren qat verbouwen. Dit gaat ten koste van de andere gewassen, zoals koffie en andere producten die essentieel zijn voor de bevolking.

q3

Op de markten in Dira Dawa en Harar wordt het verhandeld. De takjes met de bladeren worden per bundeltje verkocht. Het wordt aangeboden in bananen- en ensetebladeren of in een vochtige doek. De groothandel zorgt voor het vervoer naar Addis Ababa waar het met speciale vliegtuigen wordt geëxporteerd naar Djibouti en Aden. De laatste jaren ook naar andere delen van de wereld.

Ook rijden er ‘snelle’ busjes bestuurd door ‘qat kauwende’ chauffeurs om de qat overal vers te brengen! Helaas zie je, met enige regelmaat,  verongelukte busjes aan de kant van de weg!

Bevolkingsgroep: Nuer

De maiscultuur is nog niet zo lang geleden ingevoerd. Het voordeel is dat er twee keer per jaar geoogst kan worden. Er wordt o.a. pap van gemaakt

De mais wordt van de kolven verwijderd

De mais wordt gewassen

14

Daarna wordt het te drogen gelegd

Vliesjes en andere ongerechtigheden worden door de wind verwijderd en de mais wordt fijngestampt

15

De maispulp wordt bewaard in potten

Melk of water toevoegen, pan op het vuurtje, stevig roeren en de pap is klaar om gegeten te worden!!

Lalibela en omgeving

De Yemrehana-Krestos-kerk

De Yemrehana-Krestoskerk (Christus wijst ons de weg) is opgericht in de eerste helft van de twaalfde eeuw door koning Yemrehana Krestos. Deze vrome koning, ook wel ‘Priester-koning’ genoemd, is door de kerk van Ethiopië als heilige erkend. Hij droeg veertig jaar lang iedere dag de H. Mis op en heiligde het brood en de wijn, die volgens de overlevering door engelen werd gebracht. Het kerkje bevindt zich in een grot op de berg Abuna Yosef op ongeveer 24 kilometer van Lalibela.

Onderweg naar de kerk. De vrouw wilde graag het handkruis kussen, zoals gebruikelijk, maar de eerste priester had haast of had geen zin;  gelukkig voor haar  waren er meer priesters en kon ze handkruis van deze ‘vrolijke’ priester kussen.

v2

De overhangende grot is afgeschermd door een muur met een poort. Als je de poort passeert kom je op de binnenplaats waar het kerkje staat.

v4

Het mausoleum van koning Yemrehana Krestos ligt schuin achter het kerkje en aan de achterzijde, tegen de basaltlagen aan, is een soort kerkhof ontstaan.

1

Het kerkje is opgebouwd met balken van olijfhout en stenen. De vierkante ramen geven het gebouw door de verschillende ingezette bewerkte kruisvormen een bijzonder aanzien. De binnenmuren zijn voorzien van prachtige schilderingen. 

2

Er zijn drie ingangen: een voor priesters, een voor mannen en een voor vrouwen.

3

 1

Het mausoleum van Priester-Koning Yemrehana Krestos

o11

Het ‘kerkhof’ bestaat uit skeletten, beenderen en andere stoffelijke resten van pelgrims, die hier in het verleden, de hongerdood zijn gestorven. Alles ligt als een onordelijke bende door elkaar. Het doet enigszins luguber aan omdat botten en beenderen goed herkenbaar zijn. 

In de ruimte achter de muur is van alles te zien zelfs het bed van de priester staat er

o9

De zusters zijn bezig met het eten voor te bereiden

Pelgrim leggen vaak lange afstanden af om het kerkje te bezoeken

b5

Voor de terugtocht wordt eerst een rustpauze ingelast

b1