De Mercato

Markt in Addis Ababa

mercato

De Mercato in Addis Ababa is een van de grootste markten van Afrika. In de straatjes en steegjes rondom enkele overdekte gebouwen wordt werkelijk van alles te koop aangeboden. Het is een enorm druk en bedrijvig geheel. Ieder straatje heeft zijn eigen soort koopwaar waar winkeltje aan winkeltje, veelal op een kraampje of gewoon op de grond hetzelfde soort product wordt verkocht.

mercato9

Zo zijn er straatjes met kruiden, kleding, potten en pannen, schoenen, ijzerwaren, plastic teiltjes, mestplakken voor brandstof, geitenkoppen en er is zelfs een straatje met qat (stimulerend middel). Zo kan ik nog wel even doorgaan. Een straatje waar sandalen gesneden worden uit oude autobanden, een straatje waar kleermakers in een rij achter hun naaimachines zitten enzovoort.

mercato10

Tussen al die bedrijvigheid is het een enorme drukte met mensen, die inkopen doen, bedelen, rondhangen of zakkenrollen. Het is een feest om er te lopen en rond te kijken maar je moet wel alert blijven. Verstandig is om een gids te nemen die je door de straatjes loodst. Hier heb je alleen maar voordeel van, hij weet de weg, hij kan helpen bij het gebruikelijke afdingen, hij houdt andere ‘helpers’ op een afstand. Daarbij verdient de gids enkele birs zodat hij zijn inkomsten kan aanvullen.

Onderwijs

Gisteren werd door het ministerie van Onderwijs bekend gemaakt dat het onderwijssysteem in Ethiopië gaat veranderen.
school24
Het onderwijs in Ethiopië is lang gekoppeld geweest aan de kerken. In de vorige eeuw heeft Menelik II en later ook keizer Haile Selassie geprobeerd om het onderwijs onder de kerkelijke macht weg te halen. Een moeilijke klus want de kerk had ontzettend veel macht. Uiteindelijk zijn in 1975 alle scholen openbaar en nationaal geworden.

school5

Het bestaande systeem is 8,2,2, wat betekent dat studenten acht jaar doorbrengen op de basisschool, 2 jaar op de algemene lagere school en twee jaar op de voorbereidende middelbare school.
school17Het nieuwe systeem gaat 6,2,4 worden wat betekent: zes jaar basisonderwijs, twee jaar lagere school, en vier jaar middelbare school. Aan het einde van het zesde jaar volgt een regionaal examen, na het achtste jaar een nationaal examen en na twaalf jaar een toelatingsexamen voor hoger onderwijs.
school18De Ethiopische overheid heeft de laatste jaren geïnvesteerd in het onderwijs. Maar ondanks de leerplicht is de deelname laag. Vooral op het platteland. Armoede speelt daarbij een grote rol. Kinderen hoeden vee, sprokkelen hout, passen op de jonge kinderen of werken op het land. Ook kan de afstand een probleem zijn.
school19

Veel kinderen beginnen pas op oudere leeftijd, of maken het basisonderwijs niet af. Ouders willen wel dat hun kind naar school gaat maar alleen de basisschool biedt nauwelijks meer inkomensmogelijkheden dan geen scholing, dus waarom?

Het onderwijs in Ethiopië is gratis maar het uniform en schrijfbenodigdheden moeten wel zelf worden betaald. Gemiddeld zitten er 70 kinderen in een klas, maar klassen met 90 of meer leerlingen zijn geen uitzondering. Op sommige plaatsen wordt bij toerbeurt lesgegeven; ’s morgens een groep en ’s middags een andere groep. Er is vaak een te kort aan lesmaterialen. Ook zijn er te weinig geschoolde leerkrachten.

Gelukkig zijn er meerdere organisaties die hier en daar de helpende hand bieden en scholen bouwen, lesmateriaal verzorgen, leraren opleiden en blijven sponsoren. Op de nationale scholen wordt een uniform gedragen. De lessen beginnen steevast met het hijsen van de vlag en het volkslied.

Wierook

ceremonieWierook is een lekker ruikend gomhars afkomstig van de Boswellia (wierookboom). Wierook betekent: gewijde rook. De bomen groeien voornamelijk in Eritrea en Ethiopië. Een wierookboom produceert ongeveer twee tot drie kilo wierook per jaar. Het wordt gewonnen door in de bast van de boom verticale inkepingen te maken. Het hars wordt vermengd met vluchtige olie en samen met houtskool om dunne gespleten bamboehoutjes gedraaid; de voor ons bekende wierookstokjes.
ceremonie1In Ethiopië gebruikt men voornamelijk brokjes wierook deze worden in een speciale brander gedaan en tijdens de koffieceremonie aangestoken, dit om God te eren. Het wordt ook gebruikt in de kerken. Wierook werd zo’n 1700 jaar voor Christus al gebruikt als reukoffer met het doel om de goden te eren. De geur gaat namelijk samen met de rook omhoog.

Enset-Teff-Sorghum-Koffie

Koffie

koffie2Koffie heeft een prominente plaats in Ethiopië. Het is een van de belangrijkste exportproducten. Daarnaast is buna niet weg te denken uit het dagelijks leven. Koffie is de nationale drank en staat voor gastvrijheid.
koffie3

Ethiopië wordt genoemd als het land waar de koffie oorspronkelijk vandaan komt. Er zijn vele legenden en verhalen over de ontdekking van het gewas en het ontstaan van de drank koffie. Meer info te vinden in mijn boek: Ethiopië, Betam konjo!
koffie
koffie1Over de oorsprong van de naam ‘koffie’ wordt ook nog steeds gespeculeerd. De monniken noemen het kawa, ter herinnering aan een koning die Kavus Kai heette en op een gevleugelde wagen ten hemel is gereden. Het kan ook afgeleid zijn van het Arabische woord kahwah dat in poëtische bewoordingen wijn betekent (echte wijn is voor islamieten verboden) en ook wordt het Turkse woord kahve genoemd. De Ethiopiërs zelf gebruiken het woord buna en is het enige land dat afwijkt in de naam. De Engelse coffee, Italiaanse caffé, Duitse kaffee, Franse café en Nederlandse koffie hebben erg veel gelijkenis met elkaar en met de provincie waar de koffieplant in het wild groeit: de Ethiopische provincie Kaffa.

Mar – Honing

honingBijenteelt is een aanvullende bron van inkomsten voor de kleine boer.
honing1De honing wordt geproduceerd in handgemaakte korven van stro, leem en bamboe.
honing2Honing heeft een belangrijk sociale rol. Het staat voor ‘de goede dingen van het leven’ en is een bijzonder geschenk.
Honing vervoeren is niet eenvoudig! Ondanks dat haar handen onder de honing zitten en de kleverige zak steeds van de rug van de ezel glijdt blijft ze lachen.
honing4

Enset-Teff-Sorgum

De Ensetboom

dorze2De enset, ook wel ‘valse banaan’ of ‘boom tegen de honger genoemd’, heeft het uiterlijk van een bananenboom. De boom kan wel negen meter hoog worden maar in  tegenstelling tot de bananenboom is de vrucht van de enset niet eetbaar.
Enset wordt gestekt en op een afstand van ongeveer drie meter in de grond geplant. De ruimte tussen de bomen wordt veelal benut door er granen of maïs te planten.

dorze7dorze11

Na ongeveer zeven jaar wordt de boom gekapt. De stam wordt in stukken gehakt en de pulp aanwezig in wortel en stam wordt met een gespleten stok afgeschraapt en daarna samengeknepen. De deegachtige massa wordt verpakt in bladeren van de boom en bewaard om te fermenteren. Het pakketje wordt in een speciaal gegraven gat gelegd en wordt zorgvuldig afgedicht met bladeren en grote stenen. Over het algemeen wordt het gat in de tuin gegraven maar soms, om diefstal te voorkomen, ook in de hut. Na een paar maanden is het klaar.

dorze10

Het eindproduct, kocho, een zware ietwat zurige massa, wordt gegeten als pap of er worden koeken van gebakken die enorm voedzaam zijn. Het wordt verkocht op de markt of voor eigen consumptie gebruikt. De ‘kocho’ kan lang bewaard worden en is daarom een goede aanvulling in moeilijke tijden.

dorze

De enset is een bijzondere nuttige plant/boom, want naast de ‘kocho’, worden de bladeren ook gebruikt o.a. als dakbedekking, voor het verpakken van voedsel, als brandstof en van de vezels worden touwen geweven.

St. Michael Kerk (Gambela)

GambelaSt. Michael Kerk
gambela1De priester schuift het gordijn opzij zodat wij de schildering beter kunnen zien. Volgens oud gebruik worden belangrijke schilderingen met ‘gordijnen’ afgedekt zodat zij onzichtbaar zijn voor oneerbiedige blikken.
gambela2Maria wordt veelal afgebeeld met ‘grote’ handen. Dit geeft haar grootmoedigheid en goedheid weer!

Harari-vrouwen

De vrouwen hebben een bepalende rol in de Harari-cultuur. Zij leiden een krachtig en zichtbaar sociaal leven. Zij domineren de markt, zorgen voor de sfeer bij sociale gebeurtenissen en houden de traditionele kleurige klederdracht in ere. De vrouw is niet verplicht om de traditionele islamitische sluier te dragen. Ze heeft veel invloed op haar man, die veelal haar wensen opvolgt. Ze werkt hard en zorgt er samen met haar man voor dat er dagelijks brood op de plank ligt.

harari
harari6
harari3

Onderweg naar Berhale

Berhale is onze tussenstop op weg naar Dalol. We rijden met twee auto’s; dit in verband met de veiligheid. Denk aan autopech, overvallen, enz. Daardoor hebben we ook plaats voor de ‘verplichte’ begeleiders: politie en militairen. Zij moeten ons tijdens de reis in dit gebied escorteren. De tweede auto met kokkin is gisteren, vanuit Addis, in Mekele gearriveerd. Dus kunnen we vertrekken naar Berhale waar we de nacht doorbrengen en onze escorte oppikken.

ber2

Een prachtige rit; we passeren landbouwvelden waar druk wordt geoogst, rijden door droge rivierbeddingen en zien zo hier en daar nog wat groen. Later nemen de bergen het landschap over.

ber7..

De hellingen zijn spaarzaam begroeid. We passeren Ari’s, de typische ronde hutten van de Afar. De slingerende weg in het mooie bergland daalt constant en de temperatuur neemt zienderogen toe. Mekele ligt op 2700 meter hoogte , we moeten afzakken naar zo’n 120 meter onder het zeeniveau (Dalol, ons einddoel).

ber3

Wij gaan niet alleen die richting op

ber5

Dromedarissen bepakt met voedsel en geitenleren zakken gevuld met water op weg naar de zoutvlakte om de gehakte zoutblokken op te halen.

ber5..

In de middag zien we Berhale liggen

Awash National Park

Warmwaterbronnen

op weg

Op weg naar de warmwaterbronnen onder begeleiding van een scout met Kalasjnikov.

awash,4Aan de uiterste noordkant van het Awash N.P. liggen de warmwaterbronnen van Filhowa.

awash,3Het zeegroene water heeft een constante temperatuur van 36º C en borrelt op uit de bodem en vormt diepe poelen.

awash,6Deze poelen zijn omringd door een weelderige vegetatie waaronder doempalmen

bron3.In dit gedeelte van het park bivakkeren nomadenstammen waaronder de Kereyou. Ze laten hier hun vee grazen; dit is officieel niet toegestaan maar…voordat het een National Park werd kwamen ze hier al!