Ethiopië (2004)

ethiopie-jos-van-beurdenTitel: Ethiopië – Auteur: Jos van Beurden – Uitgever: Koninklijk Instituut voor de Tropen Den Haag, 2004 – ISBN: 90 6832 414 4

Landenreeks is her resultaat van samenwerking tussen het Koninklijk Instituut voor de Tropen, Novib en 11.11.11.

Landenreeks: Ethiopië – Mensen . Politiek . Economie . Cultuur . Milieu

Recensie: Omdat Ethiopië een andere kalender hanteert, vierde het pas onlangs de millenniumwisseling. In dit kader verscheen dit bijzonder fraai uitgevoerde, groot formaat fotoboek. De kleurenfotografie is van zeer hoge kwaliteit en stijgt door zijn oog voor detaillering uit boven vergelijkbare boeken. De inhoud is breed van opzet en behandelt in een prettig leesbare stijl in korte teksten natuur en geografie, geschiedenis, de drie religies (christendom, islam, natuurgodsdiensten), de diversiteit van de volkeren, middelen van bestaan, natuurgenezers, pelgrimages, oude tradities, en toekomstperspectieven. Een aantrekkelijke vondst van de auteur zijn de interviews met vele mensen, waardoor de problemen en de mogelijkheden van dit land een persoonlijk gezicht krijgen. De teksten zijn informatief en sober, en getuigen van veel deskundigheid. (Harrie M. Leyten)

Falasja’s (1985)

falasjasTitel: Falasja’s de zwarte Joden uit Ethiopië – Auteur: Ruth Abram-Rosenthal – Uitgever: Educatieve uitgeverij / AO no 2054 (1985)

Verwondering, bewondering en verontwaardiging wekte het bericht dat Israël in de zg. Operatie Mozes duizenden Ethiopische Joden naar Israël heeft overgebracht. Verwondering, omdat deze operatie al in het geheim aan de gang was, terwijl er door vele Joodse groeperingen kritiek op de Israëlische regering werd uitgeoefend voor wat men zag als ontoelaatbare onverschilligheid jegens mede-Joden. Bewondering, omdat Israël wederom een groete groep Joden van de dreigende ondergang wist te redden en verontwaardiging van de kant van politieke tegenstanders van de Joodse staat. Wie zijn deze Joden, waar komen ze vandaan en waarom was een reddingsoperatie noodzakelijk?

Langs de oevers van de Nijl, van oorsprong tot Middellandse Zee (1990)

de-nijlTitel: Langs de oevers van de Nijl van oorsprong tot Middellandse Zee – Fotograaf: Kazuyoshi Nomachi –  Tekst: Geoffrey Moorhouse –  Uitgever: Elmar 1990  – ISBN: 906120 7711

Flaptekst: De luister van de Egyptische Nijl – van Aswan en Luxor tot Cairo en Alexandrië – behoort tot de meest gefotografeerde en dus bekende plekken ter wereld. Echter in dit buitengewone boek wordt deze beeldvorming geheel overschreden. In de eerste plaats volgde de fotograaf de Nijl tot zijn bovenste regionen, langs zijn aanvoerrivieren, de Blauwe en de Witte Nijl, tot in Soedan en Ethiopië en daar voorbij, tot een van zijn bronnen in het Ruwenzori Bergmassief. Enkele beroemde reizigers hebben deze route getraceerd, onder wie Herodotus in de vijfde eeuw v.Chr., Burton, Speke, Livingstone en Stanley in de negentiende eeuw en Alan Moorehead in onze tijd. Kazuyoshi Nomachi is in hun voetsporen getreden, maar heeft hier verslag gedaan van zijn eigen persoonlijke odyssee en zijn unieke visie op deze mysterieuze plaatsen…

Recensie: Een werkelijk prachtig fotoboek met circa tweehonderd kleurenfoto’s van de bekende Japanse fotograaf Nomachi. De inleiding werd geschreven door de bekende reisboeken-auteur Moorhouse. Welhaast zonder uitzondering vertellen de foto’s een eigen, indringend verhaal. Zodoende wordt een intrigerend beeld geschetst van landschappen en vooral van de bewoners en hun wijze van leven. Het boek begint bij de bronnen van de Witte en Blauwe Nijl in Centraal-Afrika tot de samensmelting van beide rivieren in Khartoem en behandelt daarna de Nijl tot aan Caïro in Egypte toe. De bronnen van de Nijl, diep in Afrika ontsprongen, verschaffen Nomachi de gelegenheid de kijker veel meer over de rivier te tonen dan menig ander boek. De erg korte inleiding van Moorhouse is verhelderend en de bijschriften bij de foto’s geven zinvolle informatie. Een prachtig kijkboek voor reizigers en voor hen die werk willen zien van een fantastisch fotograaf.(Biblion recensie, F.C. van Leeuwen.)

Tussen bommen en roovers (1935/36)

tussen-bommen-en-roversTitel: Tusschen bommen en roovers, met de Nederlandsche ambulance in Abyssinie – Auteur: A van Schelven, Arts – Uitgever: scheltens& Giltay Amsterdam, 1935/36

Inleiding: Voor mij ligt een ridderorde van het zuivere, lichtkleurige, Ethiopische goud. De ridderorde is kunstig bewerkt, met er op in emaille de figuren van de drievuldigheid…. Deze ridderorde werd mij namens Keizer Haile Selassie overhandigd in Quoram, kort voor ik de vliegmachine zou bestijgen, die mij naar Addis-Abeba terug zou voeren…

…Wat ik dan ook wil doen, is U slechts vertellen, wat mij wedervoer als chirurg bij de ambulance van het Nederlandsche Roode Kruis in Ethiopië – omdat de weinige maanden in dat land doorgebracht, mij de grootste avonturen uit mijn leven hebben gebracht – gebeurtenissen, waarbij vergeleken mijn tien jaar op Java en de vijf op Curaqao kleurloos te noemen zijn.

Dwars door Abbessinie (1935)

dwars-door-abbesinieTitel: Dwars door Abbessinie – Auteur: B.Ph. van Harinxma thoe Slooten – Uitgever: Bigot en van Rossum, Amsterdam

Baron Binnert Van Harinxma thoe Slooten en bioloog Gerrit Brouwer kregen op 2 november 1930 de unieke kans om de kroning van keizer Haile Selassie in Ethiopië bij te wonen.

De twee Nederlanders vertrokken in oktober 1930 naar Ethiopië om de dierenwereld te bestuderen, maar eerst wachtte hen een week vol feestelijkheden in de hoofdstad Addis Abeba. Ze maakten daar de kroning mee van Haile Selassie, die in 1892 werd geboren als Tafari Makonnen en later naamgever werd van de Rastafaribeweging. Van Harinxma en Brouwer zaten samen met de Nederlandse minister Van Haersma de With op de eerste rang.

Baron Binnert van Harinxma thoe Slooten was diplomaat en had een avontuurlijke inslag. Na een eerdere expeditie naar Centraal-Azië werd Ethiopië zijn tweede reisbestemming. Hij vroeg bioloog Gerrit Brouwer mee omdat vooral de dierenwereld van het Afrikaanse land zijn belangstelling had. De expeditie werd voor hen beiden de reis van hun leven. Van Harinxma schreef na terugkomst het boek ‘Dwars door Abessinië’, Brouwer maakte honderden foto’s en hield een dagboek bij.

De reis van mijn leven (2013)

de-reis-van-mijn-levenTitel: De reis van mijn leven – Auteur: Lex Harding – Uitgever: Just Publishers, 2013 – ISBN: 97890 8975 2406

Flaptekst: In een fourwheeldrive, tent op het dak, trokken lex harding en zijn zoons Rein en Rick dwars door donker Afrika, van Noord naar Zuid. Ze doorkruisten 14 landen en reden 20.287 km.

Over deze roadtrip schreef Lex Harding een uniek en persoonlijk boek. Hierin beschrijft hij zijn bijzondere belevenissen in een immens continent dat corruptie, armoede, wreedheid en verdriet even makkelijk blootgeeft als cultuur, schoonheid, geur en kleur.Lex Hardings boek is daarnaast een opmerkelijk reisverslag van een vader die voor het eerst langdurig met zijn zonen optrekt, met vele, vaak humoristische details, maar ook treffende filosofische gedachten. Voor Lex harding was het de reis van zijn leven.

Recensie: Reisverslag in woord en beeld van een vier maanden durende autotocht van Egypte naar de zuidpunt van Afrika. De reizigers zijn de bekende ex-diskjockey van Radio Veronica Lex Harding en zijn twee zonen. Hun route voert vanuit Alexandrië (Egypte) naar Soedan, Ethiopië, Kenia, Oeganda, Rwanda, Tanzania, Malawi, Zambia, Botswana, Namibie en Zuid-Afrika. Na inleidingen over zijn vroegere reislust en keuze voor Afrika beschrijft de auteur elk land in een apart hoofdstuk. Daarin vooral aandacht voor ongemakken met hotels, visa en geldwisselaars en korte beschrijvingen van toeristische highlights. Echte contacten met Afrikanen zijn er nauwelijks. De tekst is dagboekachtig, vlot, maar clichématig en soms neerbuigend. De ex-diskjockey is hoofdauteur, een zoon verzorgt de losse teksten over sportieve activiteiten. Tussen de tekst drie katernen met vakantiefoto’s, voornamelijk van de reizigers zelf. Korte bronverantwoording. Een snel geschreven, oppervlakkige reisbeschrijving van een onvergetelijke tocht van een bekende Nederlandse vader met zijn twee volwassenen zonen. (Frits Baarda)

Een continent drijft uiteen (1991)

een-continent-drijft-uiteenTitel: Een continent drijft uiteen – Auteur: Uwe George – Uitgever: Natuur&Techniek Maastricht/Brussel 1991 – ISBN: 90 73035 11 2

Flaptekst: Het tweede boek uit de serie: Aandacht voor onze aarde gaat over de vurige geboorte van onze planeet en haar huidige structuur. De grond onder onze voeten blijkt voortdurend in beweging te zijn. Op breukvlakken in de aardkorst ontwikkelen zich gebergten en vulkanen, en ontstaan nieuwe oceanen. Ook nu nog! Bijvoorbeeld in het Oostafrikaanse slenksysteem met zijn vele meren. Daar bevindt zich tussen twee platen een spletensysteem dat reikt van de Rode Zee tot aan Mozambique. Binnen 50 miljoen jaar zal het Afrikaanse continent daar uiteengeschoven zijn en plaats gemaakt hebben voor een Afrikaanse Zee. Wat daar gebeurt, is een model van hoe water en land zijn ontstaan en nog voortdurend ontstaan. Dit boek geeft een indrukwekkend beeldverslag van een oceaan in wording.

Recensie: Zeer rijk geïllustreerd werk (met foto’s, diagrammen, kaarten, etc.) over allerlei geologische en geofysische processen in de aardkorst, met name in Afrika, dat volgens de auteur uit elkaar valt, waarbij nieuwe oceanen ontstaan. Ook aandacht voor de planten en dieren (ook diep onder de waterspiegel) die zich weten aan te passen aan de uitzonderlijke omstandigheden in de natuur. De vaak wel erg populair geschreven tekst gaat in op allerlei expedities, onderzoekstochten en experimenten, voor een deel door de auteur zelf meegemaakt; de tekst is voor een groot deel in de ik-vorm gesteld. Alles in de traditie van het bekende tijdschrift Geo: nogal overdreven, van alles veel te veel.(Biblion recensie, Drs. W.A.M. van den Dries.)

Op de tractor naar de Zuidpool (2007)

op-de-tractor-naar-de-zuidpoolTitel: Op een tractor naar de Zuidpool – Auteur: Manon Ossevoort – Uitgever: De geus, 2007 – ISBN: 978 90 445 0859 8

Flaptekst: Dromen moet je doen! Een openhartig verhaal over een reis die nooit eerder is gemaakt. Tijdens haar studie aan de theaterschool in Amsterdam besluit Manon Ossevoort (1976) een theatervoorstelling te maken over het realiseren van dromen. De voorstelling het begin van een reis naar ‘het einde van de wereld’: de Zuidpool. Op een tractor, symbool van kracht, humor en doorzettingsvermogen, vertrekt Manon vanaf het Oerolfestival op Terschelling voor een tocht door (voormalige) oorlogsgebieden, door de woestijn, door verlaten streken, door rijke steden en door sloppenwijken. Ze vraagt aandacht voor de mensen die ze ontmoet en voor hun verhalen. ‘Op de tractor naar de Zuidpool’ ontstijgt het reisverslag. Het is een intiem en opbeurend boek over bewustwording en zelfkennis. Over waar mensen de moed vandaan halen om ondanks tegenslagen door te gaan en om te blijven zeggen: ‘Wat is de wereld toch mooi!’

Recensie: De Twentse Manon Ossevoort (1976) studeerde theater in Amsterdam en maakte verschillende voorstellingen over het realiseren van dromen. Daarbij nam haar eigen droom om met een tractor naar de Zuidpool te gaan reizen vastere vorm aan en na een jarenlange voorbereiding, een proefrit naar Parijs en het werven van sponsors startte ze met de trekker vanaf Oerol, het festival op Terschelling. In deze ruim geïllustreerde uitgave doet ze verslag van het verloop van haar tocht, de obstakels en tegenslagen maar vooral de bijzondere ontmoetingen met mensen. Ze benadrukt het positieve. In kleurenkaternen zijn zo’n honderd foto’s opgenomen van de tocht. Het einde van het boek is niet het einde van de reis: het verhaal stopt in Noord-Oeganda. Voor het verdere verloop moet de lezer wachten op een volgend deel: wel kan de lezer alvast meer verder lezen op http://www.tractortractor.org waar een weblog te vinden is. Een inspirerend verslag van een bevlogen vrouw.(Redactie/AD)

Lied van de woestijn (2007)

lied-van-de-woestijnTitel: Lied van de woestijn, een persoonlijke zoektocht naar vrede in een door oorlog verscheurd land – Auteur: Senait Mehari – Uitgever: ArenaAmsterdam 2007 – ISBN: 978 90 6974 832 0

Flaptekst: Senait Mehari beschreef haar onthutsende levensgeschiedenis als kindsoldaat in Eritrea in het boek Strijden voor mijn land . Senait heeft weliswaar een thuis gevonden in Europa, maar met haar kindertijd heeft zij ook haar vaderland verloren. Zij besluit om terug te keren naar Afrika, in de hoop haar wortels en haar plaats in de wereld te vinden.

Senait bezoekt andere vrouwen die kindsoldaat zijn geweest en die niet, zoals zijzelf, hun ellende konden ontvluchten. Onvermijdelijk neemt het verleden weer bezit van haar, tot Senait vindt waarnaar ze op zoek is: gemeenschapszin, familiegevoel en vooral veel muziek, die haar leven kleur geeft.

Recensie: De Duitse, uit Eritrea afkomstige zangeres, songwriter en auteur Senait Mehari (+/-1976) schreef eerder de aangrijpende autobiografie ‘Strijden voor mijn land’ (2005)* over haar jeugd en vooral haar tijd als kindsoldaat in ELF, het Eritrese rebellenleger. In dit boek schrijft ze over haar reizen naar Eritrea, Ethiopië en Soedan, op zoek naar haar jeugd en wortels. Ze beschrijft haar bevindingen en ervaringen, haar reizen, het landschap, de mensen, taal, gewoontes, geuren en kleuren, de muziek, de weeshuizen waar ze heeft gezeten, de plaatsen waar ze vroeger heeft gewoond of is geweest, ontmoet (weer) familie van vaders- en moederskant (onder anderen haar oma en broer) en vele andere mensen. Vlot en spontaan geschreven, kleurrijk en vaak ontroerend verslag van een weerzien na jaren met familie, een verscheurd land en een traumatische kindertijd vol chaos en geweld. Met kaartje van Eritrea, Ethiopië en Soedan, een katern met zwart-witfoto’s, en achterin een zeer beknopt overzicht van de geschiedenis van Ethiopië en Eritrea en de situatie daar nu. Tot slot informatie en een aantal adressen van organisaties en acties rondom kindsoldaten. Senait Mehari woont tegenwoordig in Berlijn. (NBD|Biblion Redactie)

Het land van de verbrande gezichten (2007, 2e druk)

het-land-van-de-verbrande-gezichtenTitel: Het land van de verbrande gezichten, Ethiopië, een belevenis – Auteur: Ine Andreoli – Uitgever: Boekenplan 2007, 2e druk – ISBN: 978 90 71794 05 6

Flaptekst: De verhalen spelen zich af op en rond een in opbouw zijnde suikeronderneming (1968-1970). Ze beschrijven de dagelijkse gang van zaken met alle facetten zoals: wat moet je doen als je wandluizen in je bed ontdekt, hoe kom je aan verse groenten, hoe is het om bedienden te hebben. Dit alles en veel meer, doorspekt met Ethiopische gewoonten en gebruiken vormen samen de inhoud van dit boek.

Recensie: De schrijfster woonde met haar man van 1968-1970 op de pas opgestarte suikerplantage Metahara in Ethiopië. Keizer Haile Selassie was er nog, de revolutie en de verschrikkingen waren nog niet begonnen. Het leven voor een ‘vrouw-van’ op een Nederlandse suikerplantage was een luizenleventje, zij het een leven met luizen. We lezen over de aankomst, de zwangerschap, de bedienden, de vieze koffie, de ritjes naar de slager in Addis, Sinterklaas op de onderneming enzovoort. Alles opgeschreven als in brieven aan het thuisfront, babbelend, met vreemde punctuatie en spreektaal (‘op zich is daar niets mis mee’, ‘dit was het helemaal’), vol open deuren (‘zonder drinkwater houdt niemand het lang vol’). Gezellig, dus, over het zo goede (bijna koloniale!) leven van toen, dertig jaar geleden. ‘Je kan je je voorstellen hoe of dat er (toen) uitzag.’ Het boekje draagt helaas weinig of niets bij aan wat iemand zal willen weten over Ethiopië. J. Rijsterborgh

Oorlog om Ethiopië (1935)

boek-1Titel: Oorlog om Ethiopië – Auteur: Anton E. Zischka – Uitgever: Het Nederlandse boekhuis Tilburg, 1935

Een woord vooraf: De Italianen noemen Abessynie: het laatste onopgeloste probleem van Afrika. In Engeland kent men het bijna uitsluitend als ‘land der slavernij’. En in Frankrijk hoort men, sedert de vriendschap met Rome, dit laatste onafhankelijke rijk van de zwarte werelddeel steeds vaker het ‘tweede Marokko’ noemen. Het is, zoo zegt men, in 1935 precies wat Marokko in 1905 was: een land, waar het staatshoofd nauwelijks gehoorzaamd wordt door zijn vazallen; waar het leger slechts uit ongeordende benden bestaat; waar geen scholen zijn; waar de rechtspraak en een middeleeuwsch karakter draagt en waar alle pogingen tot moderniseering aan buitenlandsch initiatief te danken waren…