De oude kleren van de keizer (1997)

 

De oude kleren van de keizer

Flaptekst: Het westerse beeld van Ethiopië wordt nog altijd bepaald door honger, oorlog en een megalomane keizer. Achter de statistieken van hulpverlening en ontwikkelingswerk ligt een ongewoon Afrikaans land met duizenden jaren oude, authentieke culturen en een overweldigende natuur. Nell Westerlaken bereisde het land intensief en doet in De oude kleren van de keizer scherp en boeiend verslag van alledaags Ethiopië, dat zich bevindt tussen uitersten als culturele rijkdom en economische armoede. Ze neemt de trein waarmee een Nederlandse baron en de Britse Evelyn Waugh in 1930 naar de kroning van de keizer reisden, ze bezoekt het paleis waar de geest van Haile Selassie niet wijken wil, verkent de oude islamitische stad Harar waar Rimbaud in koffie handelde en neemt de lezer mee naar de machtige watervallen van de Blauwe Nijl, verborgen rotskerken van de orthodoxe christenen, en middeleeuwse kastelen. Ze reist naar de uithoeken van het land, ontmoet schrijvers en priesters, wijzen en onnozelen, een koning die geen koning is, rastafari’s en volken die pas kort geleden met het Westen in aanraking kwamen.

De oude kleren van de keizer is een serie indringende reportages over heden en verleden van een land dat zich wil ontworstelen aan zijn feodale en communistische erfenis – een land dat zich langzaam opent voor de nieuwsgierige en avontuurlijke reiziger.

Titel: De oude kleren van de keizer – Auteur: Nell Westerlaken – Uitgever: Podium, 1997 – ISBN: 90 5018 339 5

Recensie: We vinden in dit boek veertien indringende reportages over Ethiopië, waarvan er een aantal eerder in de Volkskrant verschenen. Het zijn merendeels beschrijvingen van reizen en ontmoetingen, waarbij heden en verleden van dit wonderlijke en wonderschone land uitvoerig belicht worden. Na de eeuwenlange feodale periode, en de funeste communistische jaren met enkele recente oorlogen, probeert het rijkgeschakeerde maar verschrikkelijk arme land zich er bovenop te knokken. Ethiopië is tegenwoordig voor de avontuurlijke reiziger beter te bereizen dan ooit, en de schrijfster trekt naar de verre uithoeken, van Aksoem en Lalibela tot de Oromo’s en andere vergeten volkeren in het zuiden, en zelfs enkele rastafari’s. Alle belangwekkende plaatsen worden bezocht: Harar, Gondar, Addis Abeba, enz. Zij schrijft in een heldere, lakonieke stijl, met humor en mededogen, en geeft de lezer een levendig en breed overzicht over land, volk en cultuur. (Biblion recensie, Jan Rijsterborgh.)

Ethiopië, ongekend anders (2013)

 

ethiopieongekend-anders

Flaptekst: Ethiopië heeft een zeer afwisselende natuur. Er zijn veertien Nationale parken te vinden. U treft er watervallen, vulkanen, bergen, zoutmeren, warmwaterbronnen en ravijnen aan. Maar ook vindt u in de stad Harar 99 moskeeën. Deze moskeeën vertegenwoordigen de 99 namen van Allah. Dus zeker niet eenzijdig.

Ethiopië, ongekend anders!, is een boek voor lezers en reizigers die meer willen weten over het land Ethiopië. De auteur neemt u mee naar bijzondere plekken en interessante bevolkingsgroepen. Laat u kennismaken met tradities, volksverhalen, legenden en spreekwoorden. Samen met haar man, een verdienstelijk fotograaf en hun gezamenlijke Ethiopische vriend die de terreinwagen bestuurt, reist zij door het land. Maak kennis met tradities, volksverhalen, legenden en spreekwoorden. De Danakil-Depressie met onder andere Dalol en de zoutvlaktes worden bezocht waar ze opnieuw kennismaken met de Afar. Ze reizen door de Riftvallei met zijn bijzondere meren, bezoeken de eeuwenoude stad Harrar met zijn kleurrijke bevolking. Het Tanameer wordt bevaren en de interessante eilanden bezocht. Er wordt een beeld gegeven van de veelzijdigheid van de kerken in Lalibela en ze vertelt over Aksum. Ook zijn ze te gast bij meerdere bevolkingsgroepen waaronder De Surma, de Nuer, de Rastafari’s, de Hamar, de Konso en de Dorze.

Titel: Ethiopië, ongekend anders – Auteur: Ine Andreoli – Uitgever: Mosae Mondo, 2013 – ISBN: 978 90 8666 2951

Recensie: Ethiopië is een land met een rijke geschiedenis en een grote diversiteit aan landschappen, volken en culturen. Deze aspecten komen in het boek aan de orde. De schrijfster en haar man hebben van 1967 tot 1970 in Ethiopië gewerkt en zijn er vanaf 2003 een aantal malen teruggekeerd. Tijdens deze reis hebben ze het land doorkruist. Van de vele kleurenfoto’s die er zijn gemaakt, zijn er helaas maar zestien in het boek terechtgekomen. Ethiopië is van oudsher een christelijk land, met overigens grote minderheden aan moslims en aanhangers van natuurgodsdiensten. De christelijke Amharen hebben eeuwenlang de dienst uitgemaakt en het Amhaars is de officiële taal. De auteur schenkt veel aandacht aan kerken. De opgenomen fabels, mythen en legenden zijn merendeels van Amhaarse oorsprong. Het boek eindigt met algemene gegevens over Ethiopië, een chronologisch overzicht van historische gebeurtenissen en een verklarende woordenlijst. (NBD\Biblion, Drs. J. van der Meulen)

De drums van Timkat

 

De drums van Timkat

Flaptekst: Ethiopië: het land van de verbrande gezichten. Een land waar meer dan tachtig verschillende bevolkingsgroepen wonen die allemaal hun eigen cultuur, gewoontes en tradities hebben.

De reis begon in het Noorden met een busreis van Addis Ababa naar Bahir Dar aan het Tanameer waar schitterende kloosterkerken op eilandjes zijn gebouwd en de watervallen van de Blauwe Nijl voor rokend water zorgen. Ada en Jan reisden verder naar Gondar waar ze genoten van het bruisende Timkat festival en het Simien National Park waar vriendelijk Gelada-apen nieuwsgierig naar mensen kijken. De rotskerken van Lalibela werden bezocht om vervolgens verder te reizen naar Axum, dicht bij de grens met Eritrea. Het Zuiden met zijn kleurrijke bevolking in de Omovallei waar de de reiziger het gevoel krijgt terug in de tijd te stappen. De Konso mensen met hun eeuwenoude manier van landbouw en de vriendelijke Hamar mensen met hun heftige tradities. Mursi vrouwen die zo opvallen met grote kleischotels in hun onderlippen. De Key Afar markt waar Bena vrouwen een halve kalebas als hoofddeksel dragen en stoere Bena mannen gekleed gaan in strakke rokjes.

Ethiopië: een land met een rijk verleden, een boeiend heden en een trotse bevolking.

Titel: De drums van Timkat – Een reis door Ethiopië – Auteur: Ada Rosman-Kleinjan – Uitgever: Wombat reisboeken – ISBN: 978 90 802968 0 0

Recensie: De vakantiereis van ongeveer een maand begint in Addis Abeba, de hoofdstad van Ethiopië. Met het openbaar vervoer (bus en vliegtuig) reist Ada Rosman-Kleinjan met haar man naar het noorden. Daar wonen zij het Timkatfeest (de jaarlijkse herdenking van Jezus doop door Johannes de Doper) bij en bezoeken er onder meer de in rotsen uitgehouwen kerken. Weer terug naar Addis Abeba huren ze een auto met chauffeur/gids voor de reis naar het zuiden. Een aantal van de vele volken die Ethiopië herbergt, wordt bezocht, alsmede een paar natuurparken. Alles met verplichte hulp van lokale gidsen. Rosman-Kleinjan heeft veel aandacht voor de gewoontes, de klederdrachten en de soms bizarre lichaamsversiering die zij in de dorpen aantreft. In 26 korte hoofdstukken, die niet veel meer zijn dan dagboekaantekeningen, wordt verslag gedaan van de reis. Van de vele honderden foto’s in kleur die zij schoten, zijn er slechts 24 in het boek opgenomen. (NBD\Biblion)

Veertigduizend engelen (2010)

 

Veertigduizend engelen

Flaptekst: In Veertigduizend engelen beschrijft Jan Boonstra een rondreis door Ethiopië. Een onderdompeling is een vreemde cultuur, een magisch land vol wonderen. Vanaf de eerste bladzijde is het duidelijk dat de fascinatie van Jan Boonstra is gelegen in zijn ontmoetingen met de plaatselijke bevolking. Intrigerende foto’s versterken het verhaal van de bewoners van het religieuze noorden en de stammen in het zuiden. Ethiopië zal nog hoger op het verlanglijstje van menig globetrotter komen te staan na het lezen van dit vlot geschreven reisverslag.

Veertigduizend engelen is een prachtig weerzien voor wie in Ethiopië is geweest en is informatief voor wie nog wil gaan. Het boek bevat een katern met kleurenfoto’s dat vooral de plaatselijke bevolking in het eigen alledaagse Ethiopië toont.

Titel: Veertigduizend engelen, een rondreis door Ethiopië – Auteur: Jan Boonstra – Uitgever: kleine Uil, 2010 – ISBN: 978 90 7748796 9

Recensie: In dit reisverslag beschrijft en fotografeert de auteur de rondreis die hij door Ethiopië maakte. Het boek is verdeeld in twee delen, het noorden (elf hoofdstukken) en het zuiden (dertien hoofdstukken), en eindigt met een korte literatuurlijst. In het midden een katern met enkele tientallen kleurenfoto’s. Verder aan het begin van elk hoofdstuk een zwart-wit foto. De auteur is docent Engels aan de Hanzehogeschool Groningen. Een informatief geschreven verslag van een culturele reis door Ethiopië. Aan degenen die zich nog beramen om naar Ethiopië te gaan, kan dit boek een indruk geven van de cultuur, de religie en de bewoners van Ethiopië. (NBD\Biblion/Babette Hagedoren)

Anders dan Afrika (2011)

 

Anders dan Afrika

Flaptekst: Terwijl het immense continent Afrika werd verdeeld onder de koloniale machten bleef Ethiopië een onafhankelijk keizerrijk met een sterke identiteit. Rondreizend ontrafelt Karin Anema wat dit land zo anders maakt. Ze reist naar de verste uithoeken en ervaart uitzonderlijke gastvrijheid maar wordt ook geconfronteerd met wreedheden als kinderroof en vrouwenbesnijdenis. Ontheemding is een centraal thema in Anema’s ontmoetingen, zoals die met de Ethiopische joden die ze tot in Israël volgt. Levens worden getekend door diepgewortelde politieke onvrijheid. De reis eindigt bij het onafhankelijke Afar-volk waar het miljoen jaren oude skelet Lucy werd gevonden. In het nomadische leven van de Afar is geen plaats voor bezit, het wordt gekenmerkt door onvoorwaardelijke kameraadschap en solidariteit.

Titel: Anders dan Afrika, een reis naar het hart van Ethiopië – Auteur: Karin Anema – Uitgever: Atlas, 2011 – ISBN: 978 90 450 1616 0

Recensie: De auteur reist door Ethiopië in Afrika. Ethiopië is nooit gekoloniseerd geweest, maar haar bevolking heeft door de eeuwen heen nauwelijks haar stem kunnen laten horen vanwege onderdrukking door haar leiders. Ondanks de onvrijheid voelen de bewoners zich uniek, misschien wel meer verbonden met het Midden-Oosten dan met Afrika. Het wordt een reis naar alle uithoeken van Ethiopië – naar het hart van Ethiopië – waarbij ontmoetingen met Ethiopische joden en het Afar-volk een grote plek innemen. De auteur is naast schrijfster ook wetenschapsjournaliste. Anema heeft al vele publicatie op haar naam staan o.a. ‘De groeten aan de koningin’* en ‘De laatste grens’** (genomineerd voor de Bob den Uyl prijs). Met landkaart, verklarende woordenlijst en een dertigtal mooie kleurenfoto’s in het middenkatern. Zowel de cultuurliefhebber als de reiziger komen aan hun trekken bij het lezen van dit boek: de auteur neemt je mee op reis door dit bijzondere land en verweeft informatie met reiservaringen op een prettig leesbare manier. NBD\Biblion, Babette Hagedoren)

De bloemen van het paradijs (2000)

 

De bloemen van het paradijs

Flaptekst: Dit is het verhaal van een ontdekkingsreis naar het paradijs van de qat, een felgroen gebladerte dat in Ethiopië en Jemen al eeuwenlang wordt gepruimd en dat de bron is van een rijke en gevarieerde cultuur. Kevin Rushby werkte ooit als leraar in Jemen en zijn idyllische herinneringen aan antieke steden, spectaculaire gebergten en melancholieke qatpruimers hebben hem nooit meer losgelaten. Door heimwee gedreven besluit hij tot een avontuurlijke tocht over de oude handelsroute van de qat, dwars door gebieden die soms al tientallen jaren door burgeroorlogen worden geteisterd. Zijn reis voert hem van het Ethiopische hoogland, waar de qat waarschijnlijk zijn oorsprong vond, tot in Jemen, waar het blad niet meer weg te denken is uit het dagelijkse leven.

Titel: De bloemen van het paradijs – Subtitel: Een reis door de qatvelden van Jemen en Ethiopië – Auteur: Kevin Rushby – Uitgever: Atlas, Amsterdam 2000 – ISBN : 90 450 0306 6

Recensie: Rushby, leraar Engels in enkele landen waaronder Jemen, vertelt over een reis die hij ondernam vanuit de streek van oorsprong van qat, de bergstreek rond Harar in Ethiopië, naar Jemen waar qat een belangrijk, zo niet het belangrijkste gewas is. De jonge, verse blaadjes ervan worden ’s middags gekauwd door een meerderheid van de bevolking. Het sap is licht hallucinerend, maar niet verslavend. Gebruikers voelen zich heerlijk na een vaak uren durende sessie. De schrijver maakt de tocht van Addis Abeba naar uiteindelijk San’a, de hoofdstad van Jemen via veel omwegen waarbij hij een scala van mensen ontmoet. Het is een reisverslag waarin de (cultuur)historische achtergrond van zowel Ethiopië als Jemen uitgebreid aan de orde komt. De schrijver reist gedeeltelijk in de voetsporen van vroegere Europeanen zoals Rimbaud, Burton en Niebuhr. Hij wil niet alleen waarnemen, maar deelhebben en deelnemen aan het leven van de gesprekspartners en mensen die hij ontmoet. Zijn verslag vertelt daarover, leest aangenaam en is verhelderend en informatief. Een goed vakantieboek met 16 zwart-witte foto’s en een verklarende woordenlijst. Kleine druk. (NBD\Biblion,

Het aarden Beest (2009)

 

Het aarden Beest

Flaptekst: In het vroege voorjaar vertrekken Thecla en Benno Graas vanaf de zuidpunt van Afrika, op een oude motor met aanhanger, voor een tocht naar het noorden. Al in het begin van hun gewaagde reis ontmoeten ze bij toeval een helderziende man die hun hele geschiedenis lijkt te kennen, shockerende voorspellingen doet en advies geeft over plaatsen waar hun een groot gevaar te wachten staat. Met open geest trekken ze verder en al snel raken de voorspellingen in vergetelheid. Tot op het moment waarop zich een dramatische gebeurtenis voordoet. Het geeft het 43.000 kilometer lange motoravontuur een wending, waarin de geest van Afrika hun meevoert in een stroom van toevalligheden die hun kris kras door het continent laat sturen. Hun eenvoudige manier van reizen en kamperen in de wildernis, bezorgt hun onder andere huiveringwekkende confrontaties met dieren, worstelingen met het intrigerende hoogland van Ethiopië en indringende ervaringen in de desolate woestijnen van Sudan. De lach van Afrika met zijn ondraaglijke schoonheid opent hun bewustzijn voor een andere kijk op de werkelijkheid, waarin tijd en afstand lijken op te lossen, gedachten gebeurtenissen beïnvloeden, en het denken, aantrekt waar het op dat moment het meest door bezeten is. Het wordt een gevecht tussen ratio en ervaring. Na vele grappige en ontroerende momenten weten ze uiteindelijk thuis te komen en zien dat zich een inwendige reis heeft voltrokken, over een afstand die verder ging dan Afrika. Een reis van het hoofd en het hart.

Titel: Het aarden Beest – Subtitel: Een bijzonder motoravontuur dwars door Afrika – Auteur: Benno Graas – Uitgever: In eigen beheer 2009 – ISBN: 978 90 484 0738 5

Recensie: Sympathiek motorreisverhaal van twee ondernemende Nederlanders (man en vrouw) die met een oude Enfield van Kaapstad naar Egypte reizen, waarbij ze onderweg kamperen in de natuur. Het boek staat vol ontwapenende anekdotes en persoonlijke observaties over landen, volken en hun cultuur. De schrijver filosofeert over wat reizen met hen doet en de invloed die het heeft op hun levenshouding. Het boek mist de diepte van ‘Zen en de kunst van het motoronderhoud’ van Robert M. Pirsig*, maar is wel meer dan een doorsnee reisverhaal. Vanwege het gewicht van het boek (ruim een kilo!) is het geen aanrader om mee te nemen als je lichtgewicht kampeert, op rugzakvakantie gaat of met de motor toert. Matig afgedrukte kleurenfoto’s illustreren het relaas. De gezamenlijke reisboekhandels riepen het boek uit tot Beste Reisverhaal van 2009. Vrij kleine druk. (NBD\Biblion, Els Willems)

De Blauwe Nijl, het heilige water van Ethiopië (2001)

 

De Blauwe Nijl

Flaptekst: De Blauwe Nijl wordt aanbeden en gehaat, bewonderd en gevreesd, vereerd als een heilige en veracht als de grootste zondaar. De rivier spoelt de kostbare bovenlaag van de aarde weg; is vergeven van de krokodillen, nijlpaarden en malariamuggen; de diepe bedding is als een vestinggracht die het land in tweeën splijt. Zowel orthodoxe christenen als animisten geloven dat het water van de rivier machtige geesten herbergt – de ene verwant met duivelse demonen, de andere met God. “Zorg ervoor dat je de Abbai wat brood geeft,” waarschuwt een vrouw met op haar voorhoofd een blauwe, kruisvormige tatoeage. “Als je niet oppast, komen kwade jinn uit het water en vliegen naar je strot.”

 

Virginia Morell sluit zich aan bij een expeditie van avonturierster Nevada Weir: de twee vrouwen trekken te voet en met vlotten meer dan 1300 kilometerover en langs de Blauwe Nijl, vanaf het Tanameer in Ethiopië tot aan de grens met Soedan. 

De verstikkende hitte, parasieten, onvoorspelbare stroomversnellingen en beruchte bandietenbendes zijn slechts enkele van de gevaren die de vrouwen op hun avontuurlijke reis tegenkomen.

Titel: De Blauwe Nijl, het heilige water van Ethiopië – Auteur: Virginia Morell – Uitgever:   – ISBN:

Recensie: Alles is al zo’n beetje gedaan, maar er was nog nooit iemand in geslaagd om het Ethiopische deel van de Blauwe Nijl over het water te volgen. Er zijn enkele pogingen geweest, maar die zijn altijd min of meer noodlottig geëindigd, dank zij stroomversnellingen, krokodillen, bandieten e.d. De rivier zoekt zich over ruim 1300 km een weg van het Tana Meer naar de grens met de Soedan, tussen hoge rotswanden, door woestijnen en moerassen; en de genoemde gevaren bestaan nog volop. Nevada Weir stelde in 1999 een expeditie samen, waar ook Virginia Morell zich bij aansloot. We lezen erg veel over de voorbereidingen en de tochten die aan deze voorafgingen. Na ruim 100 bladzijden steekt men eindelijk van wal (zogezegd), maar we blijven nog steeds voortdurend getuige van de gesprekjes, de gemoedstoestand van de expeditieleden, in nogal wat detail (“we droegen allemaal zonnebrillen, waardoor het moeilijk te zien was wat iemand dacht”). Maar het wordt wel aardig spannend, en ze komen er uiteindelijk wel, vele ervaringen rijker. Met twintig kleurenfoto’s. (NBD\Biblion, J. Rijsterborgh)

De ketting naar de hemel (2006)

 


de-ketting

Flaptekst: In 1982 bezoekt Philip Marsden voor het eerst Ethiopië. Hij raakt onder de indruk van de restanten uit de Oudheid en het ongepolijste middeleeuwse christendom. Die reis verandert zijn leven en maakt hem schrijver. Er woedt in die tijd een burgeroorlog in het land. Het noorden, het oude hart van het land, is afgesloten. Twintig jaar later keert hij terug om dit gebied te voet te ontdekken. Hij loopt honderden kilometers door woestijnachtig landschap met ravijnen, grotten en afgeplatte bergen. Hij ontmoet monniken en kluizenaars, rebellen, boeren en gelovigen die alle materiële bezittingen hebben afgezworen. Marsden schetst een onvergetelijk beeld van een van de meest desolate plekken ter wereld en verkent de tweeslachtigheid van het land dat erg trots is op zijn onafhankelijkheid, maar er ook door gehinderd wordt.

De ketting naar de hemel is een ode aan een volk waarvoor mythische en het alledaagse nog onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Titel: De ketting naar de hemel – Auteur: Philip Marsden – Uitgever: Atlas Amsterdam (Nederlandse vertaling) 2006 – ISBN: 90 450 1227

Recensie: In 1928 bezocht de auteur Ethiopië voor het eerst en raakte door het land gefascineerd, hoe beroerd de omstandigheden toen ook waren. Hij ging herhaaldelijk terug en maakte enkele jaren geleden een voettocht van Lalibela naar het noorden, naar Adwa, waar in 1896 de Italianen werden verslagen. Dit gebied is zwaar getekend door decennia van strijd: van het hondse terreurbewind van de Dergue tegen het eigen volk, tot de lange, nog niet echt besliste, strijd tussen Eritrea en Ethiopië. Een rommelig relaas van ontmoetingen, vele in slechts enkele regels beschreven, langs wonderen van architectuur en natuur, langs bittere ellende en soms een begin van hoop. We lezen erg veel verhalen over helden en heiligen: van Koning Priester Jan tot helden uit de strijd tegen de Dergue. De informatie is soms buitensporig uitvoerig, soms hopeloos fragmentarisch en onnavolgbaar. Je moet het land wel heel goed kennen om dit boek te kunnen volgen en begrijpen. Daardoor helaas een onevenwichtig boek. Met zwart-witfoto’s. (NBD\Biblion-J.Rijsterborgh)