Ethiopische schilderingen

 

schilderingen3

In de kerken in Ethiopië kom je prachtige schilderingen tegen. Het voornaamste en opvallende kenmerk van de Ethiopische schilderkunst zijn de sterk uitvergrootte ogen. Grote open ogen gelden namelijk als wapen tegen het ‘Boze oog’! Vooral vroeger toen het overgrote deel van de mensen niet lezen en schrijven konden, werd hun kennis van de Bijbel aangevuld met behulp van de muurschilderingen. Met de afbeeldingen, als voorloper van het stripverhaal, werden dingen duidelijk gemaakt. De geschilderde personen worden altijd frontaal weergegeven, zeker het gezicht is (bijna) altijd frontaal. Dit geldt voor de ‘goede’ mensen. Mensen met een boosaardig gedrag, duivel of vijanden worden in profiel geschilderd. Maria heeft op de meeste afbeeldingen uitvergrootte handen, dit stelt haar grootmoedigheid en goedheid voor.

De naam van de schilder werd nooit vermeld. Toen de bekende Ethiopische schilder Afewerk Tekle als eerste zijn naam onder zijn werk zetten en brak met de Ethiopische traditie veroorzaakte dat wel enige opschudding want volgens de traditie was het een vorm van heiligschennis. Wel zie je soms onderaan een schildering een afbeelding van de opdrachtgever of de schenker staan. De oude schilderingen zijn veelal gemaakt op linnen en daarna met stierenbloed en mest op de muren geplakt. Er werden alleen heiligen afgebeeld. Toen Keizer Haile Selassie zich in de St. Georgekathedraal liet afbeelden was dit bijzonder en ongewoon maar niemand durfde daar iets tegenin te brengen. Volgens oud gebruik worden belangrijke schilderingen altijd afgedekt met lappen stof, of geplaatst in een nisje met een luikje ervoor zodat zij onzichtbaar zijn voor oneerbiedige blikken.

Als je een kerk bezoekt zorgt de aanwezige priester dat het doek opzij wordt geschoven zodat je de schildering kunt bewonderen. Soms staan prachtige oude schilderijen achteloos in een donker hoekje, gelukkig worden de Ethiopiërs hoe langer hoe meer bewust van hun prachtige cultuurstukken.

schilderingen

Er verschijnen steeds meer musea waar de kostbare erfstukken bewaard en tentoongesteld worden. Gelukkig maar want er zijn al veel oude Bijbels, manuscripten en andere waardevolle voorwerpen gestolen/verkocht en het land uit gesmokkeld.

De ‘kabaro‘, ‘sistra‘ en ‘maquamia‘ zijn onmisbaar tijdens de Ethiopische kerkdiensten.

kerk7De kabaro’s, kerktrommels, hebben een ovaal lichaam en zijn aan één of twee kanten met dierenhuid overtrokken. Vaak zijn ze met zilver of andere kostbare materialen versierd. Ze worden met behulp van een riem gedragen en met de vlakke hand bespeeld. Met korte slagen geeft de trommelaar het ritme van de religieuze gezangen aan. Ook worden processies begeleid door tromgeroffel.
kerk8
kerk6De sistra, een rammelaar, wordt alleen voor kerkmuziek gebruikt. Het instrument is vervaardigd van metaal en heeft een handvat van hout. Het bijzondere rinkelende geluid wordt bereikt door kleine, afzonderlijke op één of meerdere draden aangeregen metaalplaatjes, die tussen de beide metaalkanten heen en weer geschoven worden.

kerk3De maquamia’s, houten lange stokken met een dwars stuk erop, ook wel bidstok of kerkstaf genoemd wordt tijdens lange diensten als leunstok gebruikt; het horizontale stuk wordt onder de oksel geplaatst. Tijdens zang en dans ontpopt het zich als muziekinstrument en wordt er ritmisch mee op de grond gestampt.

kerk2